ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΥΛΟΒΟΡΟ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ΡΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΦ. ΔΑΝΗΙΛ

ΠΕΡΑ ΑΠΟ

ΤΟ ΡΕΜΑ - ΑΠΟΧΕΤΕΥΤΙΚΟ ΑΓΩΓΟ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ΡΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΦ. ΔΑΝΗΙΛ ΣΤΟΝ ΕΛΑΙΩΝΑ

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΑΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΟΙΧΤΟ ΑΓΩΓΟ ΠΟΥ ΟΝΟΜΑΖΕΤΑΙ ΡΕΜΑ ΠΡΟΦ. ΔΑΝΗΙΛ ΚΑΙ ΣΑΣ ΤΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΜΕ

Παραπόταμος λυμάτων- Το ρέμα της ντροπής.
Υψηλές συγκεντρώσεις επικίνδυνων ουσιών στο ρέμα του Προφήτη Δανιήλ Σε... Ασωπό της Αθήνας έχει μετατραπεί το ρέμα του Προφήτη Δανιήλ στον Ελαιώνα. Ο παραπόταμος του Κηφισού αποτελεί πλέον έναν ανοιχτό βόθρο όπου καταλήγουν τα ακατέργαστα λύματα από τις περίπου 2.000 βιομηχανίες και βιοτεχνίες που είναι συγκεντρωμένες στην περιοχή και οι οποίες θα έπρεπε- στη συντριπτική τους πλειονότητα- να είχαν ήδη μετεγκατασταθεί σε άλλες βιομηχανικές ζώνες.Σ ύμφωνα με πηγές της Νομαρχίας Αθηνών, «οι βιομηχανίες και βιοτεχνίες που έπρεπε να είχαν ήδη απομακρυνθεί από το 2006 - με νόμο του... 1994- καταφέρνουν και παίρνουν συνεχώς παράταση παραμονής από το υπουργείο Ανάπτυξης. Τα όποια χρηματικά πρόστιμα επιβάλλονται, δεν φαίνεται να πτοούν κανέναν...». Ο υδροφόρος ορίζοντας του Ελαιώνα θεωρείται ιδιαίτερα ρυπασμένος και επιβαρημένος. Σε γεωτρήσεις και πηγάδια παρατηρούνται υψηλές συγκεντρώσεις σε θειικά, μαγνήσιο, νιτρικά ιόντα, ακόμη και σε νάτριο και χλώριο. Σύμφωνα με τον καθηγητή Δυναμικής Τεκτονικής Εφαρμοσμένης Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών δρα Ευθύμη Λέκκα, «από έρευνα του Τμήματος σε γεωτρήσεις και πηγάδια του Ελαιώνα, κοντά στο ρέμα του Προφήτη Δανιήλ, διαπιστώθηκαν σημαντικές υπερβάσεις: τα νερά του Ελαιώνα είναι κακής ποιότητας, ακατάλληλα όχι απλώς για ύδρευση, αλλά και για άρδευση». Στον Ελαιώνα, ο οποίος εκτείνεται σε μια έκταση περίπου 9.000 στρεμμάτων, ζουν και εργάζονται γύρω στους 40.000 ανθρώπους. Τα σπίτια παίρνουν νερό από την ΕΥΔΑΠ, ωστόσο, υπάρχουν πολλές γεωτρήσεις και πηγάδια που χρησιμοποιούνται κυρίως στη βιομηχανική χρήση, αλλά και για πότισμα. «Χρειάζονται τουλάχιστον 20 χρόνια χωρίς καμία δραστηριότητα για να καθαρίσει το υπέδαφος από τα βαρέα μέταλλα και τις σύνθετες χημικές ενώσεις», σημειώνει. «Το μαγνήσιο, τα θειικά, αλλά και το χλώριο, όταν συναντώνται σε υψηλές συγκεντρώσεις αποτελούν ενδοκρινικούς διαταράκτες που ευθύνονται μεταξύ άλλων, για εμφάνιση καρκίνων και υπογονιμότητα», λέει η αναπληρώτρια καθηγήτρια στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Πολυξένη Σταμάτη- Νικολοπούλου, που σπεύδει πάντως να συστήσει «ψυχραιμία» και «αποφυγή του πανικού», αφού «η εμφάνιση αυτών των προβλημάτων υγείας έχει να κάνει και με άλλους παράγοντες». Λαβύρινθος αγωγών Σύμφωνα με πληροφορίες από τους Επιθεωρητές του ΥΠΕΧΩΔΕ, «δεν υπάρχει καμία χαρτογράφηση των επιχειρήσεων, με συνέπεια τώρα να μη μπορεί να γίνει αποτελεσματικός έλεγχος και κανείς δεν ξέρει ποια βιομηχανία ρίχνει τι στο ρέμα του Προφήτη Δανιήλ». Όπως εξηγούν, «ο Ελαιώνας είναι μια περιοχή ξεχασμένη όπου ο καθένας μπορεί να κάνει ό,τι θέλει. Άλλωστε, ο λαβύρινθος των αγωγών που καταλήγουν στο ρέμα δεν μπορεί να εντοπιστεί, αφού στο μεγαλύτερο μέρος του είναι πλέον σκεπασμένο». -------------------------------------------------Πηγή: ΤΑ ΝΕΑ

http://www.tanea.gr//Article.aspx?d=20071113&nid=6575290&sn=&spid=876

ΠΡΟΣ:Υπουργό ΠΕΧΩΔΕ, κ. Γιώργο ΣουφλιάΥπουργό Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης & Αποκέντρωσης, κ. Προκόπη Παυλόπουλο
Αξιότιμοι κ.κ. Υπουργοί,
Σε έναν ανοιχτό βόθρο στον οποίο καταλήγουν τα ακατέργαστα λύματα από πάρα πολλές βιομηχανίες έχει μετατραπεί το ρέμα του Προφήτη Δανιήλ στον Ελαιώνα.
Τα αποτελέσματα είναι πολύ επιβαρυντικά. Ο υδροφόρος ορίζοντας του Ελαιώνα έχει ρυπανθεί σε μεγάλο βαθμό, ενώ σε γεωτρήσεις και πηγάδια παρατηρούνται υψηλές συγκεντρώσεις σε μαγνήσιο, νάτριο, χλώριο και νιτρικά ιόντα. Κατά συνέπεια το νερό είναι ακατάλληλο τόσο για ύδρευση όσο και για άρδευση.
Στην περιοχή ζουν και εργάζονται περίπου 40.000 άνθρωποι, σε συνθήκες όχι απλώς ακατάλληλες, αλλά και ιδιαίτερα επικίνδυνες. Η κατάσταση παίρνει δραματικές διαστάσεις για τις 100 περίπου οικογένειες που ζουν στην περιοχή Μαρκόνι στην καρδιά του Ελαιώνα. Όπως συχνά καταγγέλλουν οι ίδιοι oι κάτοικοι το μεγάλο πρόβλημα είναι οι βόθροι που έχουν ρυπάνει το έδαφος και η έλλειψη αποχετευτικού δικτύου. Το αποτέλεσμα είναι ότι τα οικιακά λύματα καταλήγουν στους βόθρους οι οποίοι συχνά ξεχειλίζουν.
Μετά τα παραπάνω ΕΡΩΤΩΝΤΑΙ οι κ.κ. Υπουργοί τι μέτρα προτίθεται να πάρει η κυβέρνηση ώστε να αντιμετωπιστεί η συγκεκριμένη κατάσταση και να προστατευτεί το περιβάλλον αλλά και η υγεία των κατοίκων από τη λειτουργία των βιομηχανιών.
Οι ερωτώντες βουλευτές Γιώργος ΜαυρίκοςΛιάνα ΚανέλληΛίλα ΚαφαντάρηΕλπίδα Παντελάκη

http://politics.wwf.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=1539&Itemid=386

Η υπόγεια Αθήνα
Του Σταύρου Οικονομίδη

.....................................

http://www.istoria.gr/apr02/4.htm

Yπόνομοι
Oι υπόνομοι είναι ένα ακόμη θέμα που αφορά στη νεώτερη φάση ανοικοδόμησης της Aθήνας. Tο δίκτυο των υπονόμων όντως συνδέει κάθε γωνιά και συνοικία της πόλης. Σ' αυτή την περίπτωση θα πρέπει να αναφέρουμε σαν υπόγειο δίκτυο και τις κοίτες των δύο ποταμών της Aθήνας που κατήντησαν υπόγειες σήραγγες: του Kηφισού και του Iλισού. Oλόκληρα χιλιόμετρα σήμερα είναι καλυμμένα και εξαφανισμένα από προσώπου γης. Σε αυτά καταλήγει πλήθος αγωγών, σηράγγων των αποβλήτων. Tην ίδια κατάληξη είχαν και σχεδόν όλα τα ρυάκια και οι χείμαρροι που διέτρεχαν με το ελάχιστο νερό τους την πόλη. O Ποδονίφτης, το ρέμα του Προφήτη Δανιήλ, ο Bοϊδοπόταμος, μέρος του Hριδανού, είναι κλειστοί αποχετευτικοί αγωγοί και εξακολουθούν να ρέουν κρυφά, σαν από ντροπή για τον ξεπεσμό τους. Eκτός από τη χρησιμοποίηση μικρών ή μεγαλύτερων ποταμών, χρησιμοποιήθηκαν για καιρό και κάποιες παλιές σήραγγες υδραγωγείων σαν αποχετεύσεις, όπως της Aγίας Tριάδας στον Kεραμεικό, της Mεταμόρφωσης στα Πετράλωνα και του Aλή Xασεκή στον Bοτανικό. Πολλά παρακλάδια χειμάρρων του Λυκαβηττού χρησιμοποιήθηκαν για να προστατεύσουν σωληνώσεις και μικρούς αγωγούς ακαθάρτων υδάτων.Έτσι διαρθρώνεται ό,τι μπορούμε να θεωρήσουμε "Yπόγειο Δίκτυο" (ή καλύτερα δίκτυα) στοών της Aθήνας. Eίναι από μόνα τους πολύ μεγάλα, δαιδαλώδη, ιστορικά και σημαντικά. Aς ελπίσουμε ότι μετά το πέρας των εργασιών της κατασκευής του Mετρό δεν θα εκλείψει το ενδιαφέρον για τον υπόγειο κόσμο της πόλης μας. Θα ήταν σκόπιμο να αναδειχθεί όπως πρέπει από τους υπεύθυνους οργανισμούς και να ενταχθεί στην τρισχιλιετή ιστορία της Aθήνας ξεδιαλύνοντάς το από τα νέφη της ασάφειας, του φανταστικού και του νοσηρά μυστηριώδους. Eίναι γεγονός ότι ο νέος αστικός μύθος της Aθήνας δεν έχει δημιουργηθεί από ανθρώπους του επαγγέλματος. Kανένας αρχαιολόγος ή ιστορικός δεν έγραψε έναν αντίλογο, κανένας ειδικός δεν φώτισε το όλο θέμα. Oι δημιουργοί του κόσμου των υπόγειων δικτύων είναι κάποιοι που χρησιμοποιώντας ένα απλοϊκό έως λαϊκίστικο είδος γραφής προσπάθησαν να αναπτύξουν θεωρίες βασισμένες κατά κύριο λόγο στη φαντασία και όχι στην έγκυρη γνώση.
BIBΛIOΓPAΦIA H Πόλη κάτω από την Πόλη - Eυρήματα από τις ανασκαφές του Mητροπολιτικού Σιδηροδρόμου των Aθηνών.Yπουργείο Πολιτισμού - Mουσείο Kυκλαδικής Tέχνης, 2000.Δ. Γέροντα: Tο χρονικόν της υδρεύσεως των Aθηνών, 1963.A. Παππά: H ύδρευσις των αρχαίων Aθηνών, 1999.S. Leigh: The aqueduct of Hadrian and the water supply of Roman times, 1998.I. Σβορώνος: B' Tόμος των Mνημείων του Eθνικού Mουσείου

Περίοδος Φεβρουαρίου 2006
"Ήπιες αναπλάσεις στην περιοχή του προφήτη Δανιήλ" Κατσιμπάρδη Ασημίνα, Γενετζάκη Βασιλική

http://147.102.12.19:8086/RESOURCE/L0/3935/5084.html
Τίτλος
:
"Ήπιες αναπλάσεις στην περιοχή του προφήτη Δανιήλ" Κατσιμπάρδη Ασημίνα, Γενετζάκη Βασιλική
ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ
Η περιοχή του Προφήτη Δανιήλ βρίσκεται 3 χιλιόμετρα από την Ομόνοια, δυτικά του κέντρου της Αθήνας. Οριοθετείται από μεγάλους οδικούς άξονες όπως την Λεωφόρο Αθηνών από βορρά, την Λεωφόρο Κωνσταντινουπόλεως στα ανατολικά και την Ιερά Οδό στα νότια, ενώ από την δυτική πλευρά, όριο αποτελεί το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο. Μια μεταβατική ζώνη ο Προφήτης Δανιήλ, βρίσκεται ανάμεσα σε περιοχές με διαφοροποιημένες διεκδικήσεις(αστική συνοικία στο Μεταξουργείο, χώροι διασκέδασης στο Γκάζι, πράσινο και εκπαίδευση σε Βοτανικό Κήπο και Γεωπονικό Πανεπιστήμιο αντίστοιχα) περιλαμβάνοντας στοιχεία από όλες, με αποτέλεσμα την δημιουργία αντιθετικών σχέσεων.
Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΠΡΟΦΗΤΗ ΔΑΝΙΗΛ ΚΑΙ ΠΙΟ ΕΙΔΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ.
Κυρίαρχη χρήση στην περιοχή είναι σήμερα η γενική κατοικία με μεγάλο αριθμό συνεργείων, μηχανουργείων και άλλων χρήσεων περί το αυτοκίνητο, να συγκεντρώνονται στο ισόγειο. Είναι μια πυκνοδομημένη συνοικία που τείνει να αποκτήσει όλο και περισσότερους χώρους με χρήσεις πολιτισμού και ψυχαγωγίας εις βάρος της κατοικίας ακολουθώντας τις τάσεις από τις γειτονικές περιοχές του Μεταξουργείου και του Γκαζοχωρίου. Οι ελεύθεροι χώροι περιορίζονται στα λίγα κενά οικόπεδα από τις απαλλοτριώσεις, ενώ υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις σε υποδομή υπηρεσιών και κοινόχρηστων λειτουργιών επιπέδου γειτονιάς. Στην περιοχή κατοικούν κυρίως παλιοί κάτοικοι μεγάλης ηλικίας, τσιγγάνοι και οικονομικοί μετανάστες.
Αρκετά από τα κτίσματα παρουσιάζουν μια εικόνα εγκατάλειψης. Τμήμα της συνοικίας του Προφήτη Δανιήλ, αποτελεί η ενότητα των μεγάλων οικοδομικών τετραγώνων, ή αλλιώς η «ζώνη μετάβασης» μεταξύ της οδού Σπύρου Πάτση και του Γεωπονικού Πανεπιστημίου την οποία και μελετάμε πιο διεξοδικά. Στην ζώνη αυτή, υπάρχουν σήμερα χρήσεις βιοτεχνίας και ελαφριάς βιομηχανίας μεταφορικών εταιριών, αποθηκών και συνεργείων σε πρόχειρες κατασκευές.
ΑΝΑΓΚΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ.
· Διατήρηση και ενίσχυση της κατοικίας.
· Οικονομική ενδυνάμωση μέσα από την διατήρηση των βιώσιμων
Επιχειρήσεων που ήδη υπάρχουν και δημιουργίας κινήτρων για νέες επενδύσεις.
· Καθορισμός και ισοκατανομή των χρήσεων.
· Σύνδεση της γειτονιάς με την ζώνη των μεγάλων τετραγώνων δίπλα στο
Πανεπιστήμιο.
· Δημιουργία κοινόχρηστων χώρων και χώρων πρασίνου.
· Ύπαρξη πόλων έλξης.
· Βελτίωση και προσαρμογή του οδικού δικτύου, σύνδεση με τα μέσα μαζικής
μεταφοράς.
· Εξασφάλιση ελεύθερης κίνησης πεζών.
· Στέγαση των φοιτητών του Γεωπονικού Πανεπιστημίου.
· Συσχετισμός του Προφήτη Δανιήλ τόσο με τις πλησιέστερες περιοχές όσο
και με την πόλη.
ΣΤΟΧΟΣ
Η πρότασή μας επιχειρεί να συνδέσει και να ενδυναμώσει τα κατακερματισμένα κύτταρα της αστικής περιοχής του Προφήτη Δανιήλ με σκοπό να μπορούν να συνδυαστούν, αποτελώντας μια ευρύτερη σύνθεση η οποία να γεφυρώνει τις αντικρουόμενες συνθήκες διαβίωσης αυτής της περιοχής και να συμβάλλει στην διατήρηση του χαρακτήρα της. Αντιμετωπίζουμε τον Προφήτη Δανιήλ ως ένα ενιαίο τμήμα του αστικού τοπίου, όπου μια σειρά από ιδιαιτερότητες αλλά και δυναμικές διαμορφώνουν μια μεταβατική πραγματικότητα.
ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ.
Στόχος μας είναι να αναζητηθεί ένα μοντέλο αστικής σύνθεσης για την μεταβατική ζώνη που θα συμφωνεί με τον χαρακτήρα και τις χρήσεις που έχουν επιλεγεί, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις γενικότερες ανάγκες του Προφήτη Δανιήλ. Έτσι προτείνουμε׃

· Ενίσχυση της κατοικίας με νέες κατασκευές. Δημιουργία χώρων διαμονής
και υποστήριξης των φοιτητών καθώς και απαιτούμενοι χώροι
εξυπηρέτησης του συνόλου των εστιών όπως εστιατόριο, αίθουσα
πολλαπλών χρήσεων, καθιστικά κ.λπ.
· Σύνδεση της ζώνης με την γειτονιά και το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο μέσω
ανοιχτού υπαίθριου χώρου πλατείας και επανάχρηση κάποιων από τα
κτίσματα που ήδη υπάρχουν εκεί.
· Δημιουργία δικτύου δρόμων και αστικών τετραγώνων ανάλογης κλίμακας
με τη γειτονιά, με χρήσεις εμπορίου, υπηρεσιών στο ισόγειο, κατοικίας και
γραφείων στους ορόφους.
· Διάνοιξη της οδού Τζανή κατά μήκος του ανατολικού ορίου του
Πανεπιστημίου.
· Πεζοδρόμηση τμήματος της οδού Σπύρου Πάτση, διατήρηση των χρήσεων
εμπορίου στα μέτωπα, διαμόρφωση και εμπλουτισμός του δρόμου με στοά
και συστοιχίες δένδρων.
· Απαλλοτρίωση κάποιων κτισμάτων και πρόχειρων κατασκευών στην
μεταβατική ζώνη, δίνοντας στους ιδιοκτήτες κίνητρα για εκμετάλλευση
των ιδιοκτησιών τους.
· Αξιοποίηση του υπάρχοντος πεζόδρομου της οδού Πέλλης, σύνδεση με την
οδό Κορυτσάς, που προτείνουμε να πεζοδρομηθεί, διαμορφώνοντας έτσι
μια ενιαία χωρική και λειτουργική πορεία τόσο από τις γύρω περιοχές όσο
μέσα στον Προφήτη Δανιήλ.
· Διαμόρφωση ανοιχτού χώρου μικρής πλατείας μέσα στην γειτονιά στην οδό
Ακρολαμίας και Κορυτσάς, με παιδική χαρά και φύτευση.

Στρώνουν τον… δρόμο για τον Βοτανικό
Γιωργος Λιαλιος
Την εκταμίευση εννέα εκατομμυρίων ευρώ για την εκτέλεση των πρώτων οδικών έργων στον Βοτανικό ανακοίνωσε χθες το ΥΠΕΧΩΔΕ. Πρόκειται για την ανάπλαση μικρού τμήματος δύο οδών, στο σημείο που περικλείουν τον χώρο ανέγερσης του γηπέδου του ΠΑΟ. Θα ακολουθήσει και δεύτερη φάση... μισών διανοίξεων οδών στην περιοχή, μετά την κοινή απόφαση ΥΠΕΧΩΔΕ και δήμου Αθηναίων να προωθήσουν μόνον όσα έργα ανάπλασης σχετίζονται με τα επιχειρηματικά σχέδια της ΠΑΕ και του δήμου στον Βοτανικό. Σύμφωνα με τη χθεσινή ανακοίνωση του ΥΠΕΧΩΔΕ, το ποσό θα διατεθεί για τη διάνοιξη-διαπλάτυνση της οδού Αγίας Αννης, από την Ιερά Οδό έως την οδό Ορφέως και της οδού Πολυκάρπου, από την οδό Αγίας Αννης έως το ρέμα Προφήτη Δανιήλ. Σε δεύτερη φάση θα διατεθούν ακόμα 35 εκατ. ευρώ, για τη διαπλάτυνση τμήματος της οδού Προφήτη Δανιήλ και τη διευθέτηση του ομώνυμου ρέματος.
Τα υπόλοιπα 90 εκατ. ευρώ, που έσπευσε να υποσχεθεί προ ενός έτους περίπου ο υπουργός Οικονομικών, θα διατεθούν για απαλλοτριώσεις οικοπέδων. Οι χώροι αυτοί, καθώς και τα «τμηματικά» οδικά έργα θα είναι η «προίκα» της Πολιτείας στο εμπορικό κέντρο-γήπεδο του ΠΑΟ και στο εμπορικό κέντρο του δήμου Αθηναίων. Τα υπόλοιπα έργα ανάπλασης στον Βοτανικό (όπως αυτά ορίζονταν από προεδρικά διατάγματα του 1996) αποφασίστηκε τον Δεκέμβριο του 2006 να αναβληθούν.

Hμερομηνία : 16/10/07
Copyright: http://www.kathimerini.gr

Αθήνα, 15 Οκτωβρίου 2007

ΠΡΟΣ
ΣΥΝΤΑΚΤΕΣ ΥΠΕΧΩΔΕ
http://www.minenv.gr/download/2007-10-15.egkrisi.diathesis.pistosis.gia.odika.erga.sto.botaniko.doc

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ

Έγκριση διάθεσης πίστωσης ποσού 9 εκατ. ευρώ
για οδικά έργα στον Βοτανικό

Από το Γραφείο Τύπου και Δημοσίων Σχέσεων του ΥΠΕΧΩΔΕ εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση:

Εγκρίθηκε με απόφαση του υπουργού ΠΕΧΩΔΕ κ. Γιώργου Σουφλιά η διάθεση πίστωσης ποσού εννέα (9) εκατ. ευρώ για την εκτέλεση οδικών έργων στην περιοχή του Βοτανικού.
Τα έργα εντάσσονται στο πρόγραμμα αναβάθμισης των υποδομών της περιοχής, που είναι αναγκαίες και για την κατασκευή του νέου αθλητικού κέντρου του Παναθηναϊκού, στο πλαίσιο της διπλής ανάπλασης που προωθείται σε Βοτανικό και Λ. Αλεξάνδρας.
Περιλαμβάνουν την πρώτη φάση των έργων υποδομής που έχει αναλάβει το ΥΠΕΧΩΔΕ και συγκεκριμένα την διάνοιξη – διαπλάτυνση στα τμήματα της οδού Αγίας Άννας από την Ιερά Οδό έως την οδό Ορφέως και της οδού Πολυκάρπου από την οδό Αγίας Άννας έως το ρέμα Προφήτη Δανιήλ.
Σημειώνεται ότι ήδη έχουν εγκριθεί και τα τεύχη δημοπράτησης για το συγκεκριμένο έργο, το οποίο δημοπρατείται άμεσα.

Παράλληλα, έχει αρχίσει η διαδικασία ανάθεσης των μελετών και για τα έργα της δεύτερης φάσης, τα οποία έχουν συνολικό εκτιμώμενο προϋπολογισμό 35 εκατ. ευρώ. Η δεύτερη φάση των έργων περιλαμβάνει την διαπλάτυνση της οδού Ορφέως από το ρέμα Προφήτη Δανιήλ έως την οδό Αγίας Άννας, την κατασκευή οδικού έργου τμήματος 1,3 χλμ. στο ρέμα Προφήτη Δανιήλ από την Ιερά Οδό έως την Λεωφόρο Πέτρου Ράλλη και υδραυλικά έργα στο Ρέμα Προφήτη Δανιήλ.

Αναλυτικότερα, με την κατασκευή των έργων της πρώτης φάσης, προϋπολογισμού 9 εκατ. ευρώ πρόκειται να διαμορφωθούν:
- Η Οδός Αγίας Άννας με δύο λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση πλάτους 3,50 μ. η καθεμία, κεντρική νησίδα πλάτους 4,00 μ. και πεζοδρόμια εκατέρωθεν πλάτους κατ΄ ελάχιστον 2,50 μ. (συνολικό πλάτος οδού 23,00 μ.)
- Η Οδός Αγίου Πολυκάρπου με δύο λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση πλάτους 3,50 μ. η καθεμία, κεντρική νησίδα πλάτους 2,00 μ. και πεζοδρομία εκατέρωθεν πλάτους 2,00 μ. (συνολικό πλάτος οδού 20,00 μ.)
Στην εργολαβία περιλαμβάνονται, επίσης, η διαμόρφωση ισόπεδων κόμβων, υδραυλικών έργων, υποδομών ηλεκτροφωτισμού και σηματοδότησης κ.ά.
Η διάνοιξη – διαπλάτυνση των δύο οδών σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα έργα που κατασκευάζονται ή πρόκειται να κατασκευαστούν (έργα ανάπλασης, αποχέτευσης κ.ά.), αποβλέπουν στην εξασφάλιση κοινόχρηστων χώρων και στην ανάδειξη της γειτονιάς στο πλαίσιο της πολεοδομικής μελέτης της περιοχής του Βοτανικού, ενώ παράλληλα, με τα έργα αυτά αναμένονται θετικές επιπτώσεις στην κυκλοφορία.

Αντιπλημμυρική προστασία λεκανοπεδίου Αθήνας (Κηφισός-Ιλισός)

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΩΝ


ΗΜΕΡΙΔΑ

«Αντιπλημμυρική προστασία Αττικής»



Αντιπλημμυρική προστασία λεκανοπεδίου Αθήνας (Κηφισός-Ιλισός)

Εισηγητής : Μ.Σάρρος

Αθήνα 2 Νοεμβρίου 2004

ΑΝΤΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΛΕΚΑΝΟΠΕΔΙΟΥ ΑΘΗΝΑΣ

ΚΗΦΙΣΟΣ - ΙΛΙΣΟΣ

Α΄ Τμήμα Εισήγησης



Εισηγητής: Μ. Σάρρος


1. Σύντομο ιστορικό του Κηφισού-Υφιστάμενη κατάσταση



Ο Κηφισός είναι ο χείμαρρος που αποτελεί τον αποδέκτη των πλημμυρικών νερών του
μεγαλύτερου μέρους του λεκανοπεδίου της Αττικής και όπου συμβάλλουν τα κυριότερα
ρέματά του. Η λεκάνη απορροής του φθάνει τα 380Km2 και περιλαμβάνει το μέγιστο τμήμα της αστικής περιοχής του πολεοδομικού συγκροτήματος της Πρωτεύουσας με όρια τα πέριξ βουνά Αιγάλεω, Πάρνηθα, Πεντέλη και τον λόφο του Λυκαβηττού στο κέντρο της πόλης. Το μήκος του Κηφισού από την παραλιακή λεωφόρο Ποσειδώνος μέχρι την συμβολή της Πύρνας, δηλαδή το τμήμα που διέρχεται από αστική περιοχή, είναι 18,40 Km.



Η διευθέτηση του Κηφισού άρχισε το 1900 σε τμήμα κατάντη της οδού Πειραιώς, μήκους 1.00 Km, έπειτα από σοβαρή πλημμύρα κατά την βροχή της 18-11-1889, της γνωστής σαν βροχής του Αγίου Φιλίππου, που είχε ημερήσιο ύψος 150,2 mm. Μέχρι τότε, τα νερά του Κηφισού και του Ιλισού (ο οποίος συνέβαλλε σ΄αυτόν μέσω Χαμοστέρνας) ξεχυνόταν σε τέλμα που υπήρχε στις σημερινές περιοχές Καλλιθέας και Μοσχάτου. Το τέλμα χωριζόταν από το Φαληρικό όρμο με χαμηλές εκτάσεις και με σειρά από θίνες. Τα έργα ανάντη της οδού Πειραιώς άρχισαν το 1935 και ολοκληρώθηκαν το 1956. Διευθετήθηκε ο Κηφισός μέχρι τις
«Τρεις Γέφυρες» (ΧΘ 10+300). Κατασκευάστηκε ακάλυπτη τραπεζοειδής λιθένδυτη
διατομή. Τα έργα στηρίχθηκαν στις μελέτες του 1934, που συντάχθηκαν όταν ο πληθυσμός της πρωτεύουσας ήταν 800.000 άτομα και η κατοικημένη περιοχή περί τις 7.000 εκτάρια, ενώ τα συμβάλλοντα στον Κηφισό ρέματα ήταν αδιευθέτητα και αποχέτευαν όμβρια νερά αγροτικών κυρίως περιοχών. Έτσι ο Κηφισός διευθετήθηκε για παροχές μόνον 400-600 m3/s.



Στο τμήμα μεταξύ της οδού Κωνσταντινουπόλεως (όπου σήμερα η λαχαναγορά) και των
Σεπολίων, δηλαδή από την ΧΘ 1+800 έως την ΧΘ 7+500, η διευθέτηση του Κηφισού δεν
ακολούθησε την βαθιά γραμμή, αλλά χαράχθηκε δυτικότερα εκτός του σχεδίου πόλεως του 1932. Η διευθέτηση έγινε με αναχώματα ψηλότερα κατά 1,00 – 1,50m από το πέριξ έδαφος.
Στην στέψη των αναχωμάτων διαμορφώθηκαν αργότερα οι Παρακηφίσιοι δρόμοι, ενώ οι
ερυθρές των πέριξ δρόμων προσαρμόσθηκαν στην στάθμη του φυσικού εδάφους. Το γεγονός αυτό ερμηνεύει την πιθανότατα εύλογη απορία, γιατί μέχρι και σήμερα ακόμα πλημμυρίζουν περιοχές δίπλα στο ποτάμι.

Στην κοίτη του Κηφισού, όπως άλλωστε συμβαίνει και σ’ όλες τις ευρωπαϊκές πόλεις που διαθέτουν παλαιά παντορροϊκά δίκτυα, διοχετεύθηκαν οι υπερχειλίσεις από το παντορροϊκό δίκτυο της πρωτεύουσας , το οποίο εξυπηρετεί τις κεντρικές περιοχές της. Διοχετεύονται επίσης, παρανόμως, ανεπεξέργαστα βιομηχανικά απόβλητα ,τα νερά πλύσης των φίλτρων των σταθμών επεξεργασίας πόσιμου νερού Γαλατσίου και Μενιδίου της ΕΥΔΑΠ και τέλος, μέσω του ρέματος της Πύρνας, διοχετεύονται τα επεξεργασμένα λύματα του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων Μεταμόρφωσης, επίσης της ΕΥΔΑΠ.

Στο μεταξύ ο πληθυσμός της πρωτεύουσας ξεπέρασε τα 3.500.000 κατοίκους και η
κατοικημένη έκταση ξεπέρασε τις 30.000 εκτάρια.

Τα φυσικά ρέματα διευθετήθηκαν και πολλές φορές καλύφθηκαν για την κατασκευή
λεωφόρων. Έτσι αυξήθηκαν οι πλημμυρικές παροχές και η διευθετημένη κοίτη του Κηφισού (διευθέτηση 1936) αποδείχθηκε ανεπαρκής. Σημειώθηκαν πλημμύρες από υπερχείλιση των νερών του Κηφισού και έγιναν εκτεταμένες κατακλύσεις σε παρόχθιες και παραλιακές περιοχές κατά τις βροχοπτώσεις στις 18-9-1949, 6-11-1961, 31-10-1972, 2-11-1977, 13-12- 1988, 21-10-1994, 1/1996 και 7-8-9/2002.

Μετά τις πλημμύρες του 1961 ο τότε Οργανισμός Αποχετεύσεως Πρωτευούσης εξέτασε
την ανάγκη αναδιευθέτησης του Κηφισού. Από τις μελέτες προέκυψε η ανάγκη διαπλάτυνσης και εκβάθυνσης της κοίτης του Κηφισού, ώστε στο τμήμα κατάντη της συμβολής του ρέματος Λιοσίων, να διοχετεύονται παροχές 900 έως 1400m3/s, με στάθμη νερού χαμηλότερη από την στάθμη του πέριξ φυσικού εδάφους ώστε να είναι δυνατή η αποχέτευση όμβριων των παρακηφίσιων περιοχών.

Οι παροχές υπολογισμού προέκυψαν από εκτιμήσεις βροχομετρικών στοιχείων με μεθόδους ορθολογικές, σε συνδυασμό με την χάραξη (ουσιαστικά αυθαιρέτων) υδρογραφημάτων, αφού σε ολόκληρη την περιοχή της Πρωτεύουσας δεν υπήρχαν (αλλά δυστυχώς ούτε και σήμερα, 40 χρόνια μετά εξακολουθούν να μην υπάρχουν) μετρήσεις πλημμυρικών παροχών. Αν και η ανάγκη μετρήσεων παροχών και η ανεπτυγμένη μεθοδολογία συσχετίσεως παροχών με βροχοπτώσεις είναι καλώς γνωστή στην Ελλάδα και γίνονται, από πολλών ετών, μετρήσεις παροχών ρεμάτων στην ύπαιθρο, τόσο από το ΥΠΕΧΩΔΕ όσο και από την ΔΕΗ, έχει εγκαταλειφθεί προ ετών το δίκτυο μέτρησης παροχών που εγκατεστάθη το 1998 από την ΕΥΔΑΠ σε 8 σημεία του Κηφισού και βασικών συμβαλλόντων ρεμάτων.
Στις προμελέτες που είχαν συνταχθεί το 1968 προβλεπόταν η διαμόρφωση ακάλυπτης κοίτης με τραπεζοειδή διατομή και ορθογωνικό αύλακα για την εκβάθυνση του πυθμένα.
Προβλεπόταν επίσης, η διαμόρφωση εκβολής με επέκταση της κοίτης μέσα στον Φαληρικό Όρμο, σε μήκος περί τα 250m κατάντη της τότε παραλιακής λεωφόρου Ποσειδώνος με Στάθμη Πυθμένα –2,50. Λόγοι τουριστικής εκμετάλλευσης του Φαληρικού Όρμου και κυκλοφοριακές ανάγκες, δεν επέτρεψαν την εφαρμογή της προμελέτης του Ο.Α.Π.
Η αξιοποίηση του Φαληρικού Όρμου βασίσθηκε τελικά σε βραβευθείσα λύση
Αρχιτεκτονικού διαγωνισμού του 1963. Τα έργα στον Φαληρικό Όρμο, καθώς και τα έργα εκβολής του Κηφισού, άρχισαν το 1972. Η επίχωση θαλάσσιας ζώνης 400m για να
κατασκευασθεί το Palais de Sports και η πρόβλεψη διαμόρφωσης λιμένος θαλαμηγών μεταξύ της Πειραϊκής και εκβολής Κηφισού, οδήγησαν στην επιμήκυνση της κοίτης του Κηφισού μέσα στην θαλάσσια περιοχή του όρμου, κατά 680m σε βαθύμετρο θάλασσας –9,50. Η εκβολή του Κηφισού προβλεπόταν να αποτελέσει τον υπήνεμο μόλο του υπόψη λιμένος.

Η διαμόρφωση του λιμένος εγκαταλείφθηκε, χωρίς να κατασκευασθεί η επέκταση του
προσήνεμου κυματοθραύστη του Τουρκολίμανου, που θα προστάτευε και την χοάνη εκβολής του Κηφισού. Τα κύματα όμως, προξένησαν ζημιές στα βάθρα του Κηφισού, διαπιστώθηκε δε ότι ο ανάρρους των κυμάτων καθιστούσε προβληματική την εκβολή των νερών των παραλιακών συλλεκτήρων όμβριων. Έτσι το 1983, αποφασίστηκε η ολοκλήρωση των έργων της χοάνης εκβολής του Κηφισού και η κατασκευή του κυματοθραύστη προστασίας της.
Κατασκευάσθηκε έργο εκβολής μήκους 880 m με στάθμη πυθμένα στο σημείο εκβολής –
10.00 m. Η εκβολή προστατεύεται από τους θαλάσσιους κυματισμούς με κυματοθραύστη.
Η ανάγκη αναμόρφωσης των Παρακηφισίων λεωφόρων και κατασκευής ανισόπεδων κόμβων
οδήγησαν το 1971, το τέως Υ.Δ.Ε. στην απόφαση «Αναδιευθετήσεως του Κηφισού από του ρεύματος Αχαρνών μέχρι της παραλιακής λεωφόρου Ποσειδώνος με πρόβλεψη επικαλύψεως της κοίτης αυτού και διαμόρφωσιν κατακόρυφων παρειών». Τα έργα διευθέτησης του Κηφισού κατασκευάζονται από το 1972 μέχρι σήμερα με βάση τις προβλέψεις αυτές.

Η ύπαρξη του παρακηφισίου συλλεκτήρα ακαθάρτων και των Παρακηφισίων λεωφόρων με
τα επ’αυτών Fly Over, που κατασκευάσθηκαν περί το 1979-80 και κυρίως η ατολμία στην διενέργεια απαλλοτριώσεων, αποτέλεσαν δεσμευτικά στοιχεία στην επιλογή του πλάτους της κοίτης του Κηφισού. Έτσι με πλήρως διαμορφωμένη την πέριξ «πολεοδομική κατάσταση»
(σχήμα οξύμωρο αφού το μεγαλύτερο τμήμα είναι εκτός σχεδίου…) δεν υπήρξε η παραμικρή δυνατότητα για μεγαλύτερη διαπλάτυνση της κοίτης.

«Επείγουσες ανάγκες» κυκλοφοριακών έργων οδήγησαν στην διευθέτηση ενδιάμεσων
τμημάτων του Κηφισού, μη συνδεομένων μεταξύ τους, αφού ο βασικότερος επισπεύδων
παράγων για την κατασκευή και διευθέτηση του Κηφισού καθώς και για την εν γένει
κατασκευή μεγάλης κλίμακας αντιπλημμυρικών έργων μέχρι σήμερα είναι τα έργα της
οδοποιίας.

Ενδεικτικά παρατίθεται η διαχρονική εξέλιξη της τμηματικής διευθέτησης του Κηφισού με την σειρά που έγιναν τα έργα :

α. Κατασκευάσθηκε το έργο εκβολής του Κηφισού στον Φαληρικό Όρμο, μήκους 880 m.
Στην θέση της εκβολής , το βαθύμετρο του πυθμένα της θάλασσας είναι στα -
10.00m. Δέκα περίπου χρόνια αργότερα, η εκβολή προστατεύθηκε από τα κύματα του
Αιγαίου Πελάγους με κυματοθραύστη.

β. Κατασκευάσθηκε η γέφυρα της παραλιακής λεωφόρου Ποσειδώνος και διευθετήθηκε σαν ακάλυπτο τμήμα 140m ανάντη της υπόψη γέφυρας.

γ. Κατασκευάστηκαν αλληλοτεμνόμενοι φρεατοπάσσαλοι μέχρι την ΧΘ 0+740, ώστε να
προστατεύονται οι παρόχθιες χαμηλές περιοχές Μοσχάτου από τυχόν θραύση των παλιών πλευροτοίχων.

δ. Διευθετήθηκε και καλύφθηκε το τμήμα του Κηφισού όπου ευρίσκονται οι ανισόπεδοι κυκλοφοριακοί κόμβοι της Ιεράς Οδού και της Λεωφ. Καβάλας, δηλαδή το τμήμα μεταξύ ΧΘ 5 + 060 και 6 + 720. Κατασκευάσθηκε η εκβολή στον Κηφισό, του Δαφνορέματος και του ρέματος Μάσχα Περιστερίου παροχετευτικότητας 900m3/s. Το τμήμα μεταξύ ΧΘ 0+140 και 5+060 που αποτελεί τον αποδέκτη του προαναφερθέντος παρέμεινε επί δεκαετίες με την παλιά ανεπαρκή διατομή που είχε δυνατότητα παροχέτευσης περί τα 600m3/s, ενώ η γέφυρα της οδού Πειραιώς η οποία ευρίσκεται στο τμήμα αυτό είχε δυνατότητα παροχέτευσης περί τα 400m3/s.

Υπενθυμίζεται ότι το τμήμα από ΧΘ 0+000 έως ΧΘ 3+060 ευρίσκεται σήμερα υπό
κατασκευή.


ε. Διευθετήθηκε και καλύφθηκε το τμήμα από ΧΘ 9 + 030 έως 10 + 100 στην περιοχή
των Τριών Γεφυρών, για να συνδεθεί η Εθνική Οδός Αθηνών - Λαμίας με τις Παρακηφίσιες οδούς και κατασκευάσθηκε το έργο συμβολής του ρέματος Λιοσίων στον Κηφισό, ώστε να επαρκεί για την διοχέτευση της αυξημένης πλημμυρικής παροχής που προέρχεται τώρα από τις Ευπυρίδες και την Εσχατιά προς προστασία των Άνω Λιοσίων και της Αττικής Οδού.

στ. Κατασκευάσθηκαν τα έργα του οδικού κόμβου της οδού Αχαρνών με την Εθνική Οδό, περί την ΧΘ 12 + 400 του Κηφισού.

ζ. Κατασκευάσθηκε το έργο διευθέτησης του Κηφισού στην διασταύρωση του με τη
λεωφόρο Σταυρού-Ελευσίνας περί την ΧΘ 16 + 500.

η. Διευθετήθηκε το τμήμα από ΧΘ 6+720 έως ΧΘ 9+030 καθώς και το τμήμα από ΧΘ
3+060 έως ΧΘ 5+060.

θ. Κατασκευάζεται το τμήμα από ΧΘ 0+000 έως ΧΘ 3+060. Με το έργο αυτό,
ολοκληρώνεται η αναδιευθέτηση του Κηφισού από εκβολής μέχρι τις Τρεις Γέφυρες. Στο έργο αυτό θ’αναφερθούμε εκτενέστερα στην συνέχεια.

ι. Ανάντη των Τριών Γεφυρών και μέχρι τον μαίανδρο του Κόκκινου Μύλου δεν
προχωρεί καμία διευθέτηση, παρ’ότι η από 40ετίας υφισταμένη λιθένδυτη κοίτη αλλά και ο πυθμένας έχουν υποστεί από ετών εκτεταμένες και επικίνδυνες φθορές.

ια. Ανάντη του Κόκκινου Μύλου δεν έχει γίνει καμία διευθέτηση παρά μόνον στην περιοχή της διασταύρωσης με την Αττική Οδό (περί την ΧΘ 16+500).


2. Σύντομο ιστορικό του Ιλισού-Υφιστάμενη κατάσταση

2.1Ο Ιλισός, ο αρχαιότερος ποταμός στο Λεκανοπέδιο Αττικής, με λεκάνη απορροής 48,3 km2 πηγάζει από τον Υμηττό και εκβάλλει στο Φαληρικό όρμο , διασχίζει σχεδόν το κέντρο της πόλεως των Αθηνών και πολλούς πυκνοδομημένους Δήμους, έχει μακρό παρελθόν επεμβάσεων και μελετών καθώς και μακρά ιστορία μυστηρίων, από τις Νύμφες της αρχαιότητος μέχρι την σκοπιμότητα της εκτροπής του ή όχι στον Κηφισό, που αποτελεί μυστήριο της σύγχρονης εποχής.

2.2Ο Ιλισός προ του 20ου αιώνα δεν είχε ξεχωριστή εκβολή στο Φαληρικό Όρμο, αλλά
συνέβαλε με τον Κηφισό στην περιοχή Χαροκόπου- Χαμοστέρνας. Το 1905 μελετήθηκε
ξεχωριστή κοίτη και εκβολή του Ιλισού από τη Γέφυρα Χαροκόπου μέχρι το Φαληρικό
Όρμο. Με βάση τη μελέτη αυτή ο Ιλισός διευθετήθηκε πριν από το 1930 στο τμήμα από τη θάλασσα μέχρι τη γέφυρα Χαροκόπου σε απόσταση περίπου 3,0 km. Οι πρώτες μελέτες για τη συστηματική διευθέτηση του Ιλισού έγιναν το 1931-35 από την «Ανώνυμη Ελληνική Εταιρεία Κατασκευής Υπονόμων Αθηνών-Πειραιώς και Περιχώρων Α.Ε.» (μετέπειτα ΥΔΡΕΞ), για το τμήμα από τη γέφυρα Χαροκόπου και προς τα ανάντη. Η διευθέτηση προέβλεπε ανοικτές διατομές με την κατασκευή δύο πλευρικών τοίχων από αρμολογημένη λιθοδομή και κοιτόστρωση του πυθμένα με λιθεπένδυση, αλλά η πυκνή ανοικοδόμηση, ιδιαίτερα μετά τον πόλεμο, οδήγησε στην κάλυψη της κοίτης.



2.3Οι εργασίες διευθέτησης άρχισαν το 1937 από την περιοχή της διασταύρωσης των οδών Μεσογείων - Κατεχάκη και συνδυάστηκαν με την κάλυψη και άλλων ρεμάτων που
συνέβαλαν με τον Ιλισό καθώς και με την κατασκευή συλλεκτήρων του κέντρου της Αθήνας.
Οι εργασίες διευθέτησης του κύριου κλάδου του Ιλισού (κλάδος Μιχαλακοπούλου –
Σωτηρίας) άρχισαν το 1937 από το Χώρο της Σχολής Χωροφυλακής και μέχρι το 1939
κατασκευάστηκε το τμήμα υπό τις οδούς Μεσογείων και Μιχαλακοπούλου μέχρι την οδό
Παπαδιαμαντοπούλου.

2.4Ο Ιλισός στο τμήμα μεταξύ της οδού Παπαδιαμαντοπούλου και Παναθηναϊκού Σταδίου ακολουθεί τις οδούς Μιχαλακοπούλου και Βασ. Κωνσταντίνου και είναι διευθετημένος με δίδυμη κυκλική διατομή διαμέτρου 2Χ D=3.80 μέχρι τη Λ. Βασ. Αλεξάνδρου (συμβολή με Ηριδανό) και 2Χ D=4.20 μέχρι το Παναθηναϊκό Στάδιο.

2.5Στο τμήμα μεταξύ Παναθηναϊκού Σταδίου και οδού Φορνέζη (πέρας καλυμμένου
τμήματος),ακολουθεί πορεία δια μέσου των οδών Βασ. Κωνσταντίνου, Καλλιρρόης, μέχρι την οδό Χαροκόπου και στη συνέχεια μεταξύ των οδών Σαλαμίνος – Ιλισού και Παν. Τσαλδάρη ως την οδό Φορνέζη, όπου περατώνεται το κλειστό τμήμα. Η αρχική μελέτη (1931-1936) προέβλεπε το τμήμα του Ιλισού από την γέφυρα στο Στάδιο μέχρι τη Γέφυρα στη Λ. Συγγρού να μείνει ακάλυπτο και έτσι κατασκευάστηκε αρχικά. Η διατομή ήταν τραπεζοειδής με πλάτος πυθμένα 8,00 μ. για το τμήμα Στάδιο – οδός Αναπαύσεως και 12,00 μ. για το υπόλοιπο τμήμα έως τη γέφυρα της Λ. Συγγρού. Στη συνέχεια με βάση τη μελέτη της «ΥΔΡΕΞ Α.Ε.» καλύφθηκε η ανοικτή κοίτη και οι διαστάσεις της κλειστής διατομής προσαρμόστηκαν στις διαστάσεις της υφιστάμενης ακάλυπτης κοίτης. Αργότερα, η επικάλυψη επεκτάθηκε μέχρι την οδό Φορνέζη (Χ.Θ. 2+100).



2.6Για το κατάντη της Οδού Φορνέζη (Χ.Θ. 2+100 από την Λ. Ποσειδώνος) ανοικτό τμήμα του Ιλισού διαπιστώθηκε, ότι τα στοιχεία της μηκοτομής έχουν αλλάξει και δεν βρίσκονται σε συμφωνία με την μελέτη («Προμελέτη διευθέτησης των εκβολών Κηφισού και Ιλισού», Σ. Δάλλας, 1969). Το πλάτος της διατομής άλλαξε και καταργήθηκαν όλοι οι προβλεπόμενοι στην αρχική μηκοτομή αναβαθμοί, 6 στον αριθμό. Από τη Χ.Θ. 2+100 (χιλιομέτρηση από τη χαμηλή λεωφόρο Ποσειδώνος) έως τη Χ.Θ. 1+980 (πεζογέφυρα οδού Σκίπη) ο αγωγός συνεχίζει ανοικτός με b=12 μ.Στο μέσον περίπου μεταξύ των πεζογεφυρών των οδών Σκίπη (Χ.Θ. 1+960) και Πλωμαρίου (Χ.Θ. ~1+660), γίνεται διαπλάτυνση της διατομής σε πλάτος πυθμένα 14,0 μ. Από τη διασταύρωση των οδών Ελλησπόντου και Ιλισού αλλάζει η μορφή της δεξιάς παρόχθιας ζώνης, με την υψομετρική διαφορά μεταξύ της οδού Ιλισού και της γύρω περιοχής να μειώνεται μέχρις ότου μηδενιστεί. Αυτό συμβαίνει όμως γιατί τα κτίρια της παρόχθιας ζώνης έχουν οικοδομηθεί στη στάθμη της οδού Ιλισού, η οποία παραμένει
περίπου 1,0 μ. υψηλότερα από τη στάθμη της υπόλοιπης περιοχής. Παρατηρείται επίσης μια ανισοσταθμία μεταξύ των δύο οχθών, με τη στάθμη της αριστερής όχθης να βρίσκεται κατά 1,5 μ. υψηλότερα αυτή της δεξιάς. Στη μέση της απόστασης μεταξύ των πεζογεφυρών των οδών Πλωμαρίου (Χ.Θ. ~1+660) και Αρτέμιδος (Χ.Θ. 1+380) πραγματοποιείται και δεύτερη διαπλάτυνση της διατομής σε πλάτος πυθμένα b. 22,00 μ. Η ανιστοσταθμία μεταξύ των δύο οχθών μειώνεται στην τάξη του 0,80 μ. Οι παρόχθιες ζώνες συνεχίζουν να βρίσκονται σε στάθμη υψηλότερη από την υπόλοιπη περιοχή κατά 1,5 έως 2,0 μ. Στο τμήμα μεταξύ της πεζογέφυρας της οδού Αρτέμιδος (Χ.Θ. 1+380) και της οδογέφυρας της οδού Μεταμορφώσεως (Χ.Θ. 0+840) τα γεωμετρικά στοιχεία της διατομής του αγωγού παραμένουν τα ίδια (πλάτος πυθμένα ~22,0 μ. ελεύθερο ύψος ~3,0 μ.), οι δε παρόχθιες ζώνες συνεχίζουν να βρίσκονται σε υψηλότερη στάθμη από την υπόλοιπη περιοχή. Στο τμήμα μεταξύ της οδογέφυρας της οδού Μεταμορφώσεως (Χ.Θ. 0+840) έως την πεζογέφυρα της οδού Λάμπρου Κατσώνη (Χ.Θ. 0+480) η διατομή του αγωγού δεν αλλάζει ως προς τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά της. Οι στάθμες των οδών Π. Τσαλδάρη και Ιλισού συνεχίζουν
να βρίσκονται περίπου στο ίδιο επίπεδο με τη στέψη του αγωγού (η στάθμη της οδού Ιλισού είναι κατά 0,60 μ. χαμηλότερη από τη στέψη). Παράλληλα διατηρείται η ανισοσταθμία μεταξύ των οδών αυτών και της υπόλοιπης περιοχής με τις στάθμες των παροχθίων οδών να βρίσκονται σε υψηλότερο επίπεδο. Στο τμήμα μεταξύ των πεζογεφυρών των οδών Λάμπρου Κατσώνη (Χ.Θ. 0+480) και Φλέμιγκ (Χ.Θ. 0+240) η διατομή του αγωγού δεν μεταβάλλεται.
Οι στάθμες των οδών Π. Τσαλδάρη και Ιλισού έχουν εξισωθεί με τη στάθμη της γύρω
περιοχής. Η στάθμη στέψης του αγωγού παραμένει κατά 1,5 μ. υψηλότερα από τη γύρω
περιοχή. Στο τελευταίο τμήμα μεταξύ της πεζογέφυρας της οδού Φλέμιγκ (Χ.Θ. 0+240) και της γέφυρας της Παλαιάς Λεωφόρου Ποσειδώνος η διατομή του αγωγού παραμένει αμετάβλητη μέχρι λίγο ανάντη της διασταύρωσης των οδών Ιλισού και Αγ. Κωνσταντίνου.
Από εκείνο το σημείο και μετά έχουν καθαιρεθεί οι παλαιοί τοίχοι της διατομής και έχουν κατασκευαστεί νέοι από σκυρόδεμα, με στάθμη στέψης κατά 0,50 μ. χαμηλότερη από τους παλαιούς. Η διατομή συνεχίζει με πλάτος πυθμένα περί τα 22 μ. μέχρι τη διασταύρωση των οδών Αγ. Κωνσταντίνου και Ιλισού. Από εκεί και προς τα κατάντη ξεκινά η τρίτη διαπλάτυνση του αγωγού σε σχήμα χοάνης μέχρις ότου φθάσει το πλάτος τω 40 περίπου μέτρων, στο ύψος της γέφυρας της Παλαιάς Λεωφόρου Ποσειδώνος. Οι στάθμες των οδών Π. Τσαλδάρη και Ιλισού παραμένουν στο ίδιο επίπεδο με τη γύρω περιοχή και η στέψη του αγωγού κατά 1,0 έως 1,5 μ. υψηλότερα. Στην αριστερή όχθη στο ύψος της διασταύρωσης των οδών Αγ. Κωνσταντίνου και Ιλισού υπάρχει ράμπα καθόδου, η οποία φράσσεται με μεταλλική θύρα δύο φύλλων. Η γέφυρα της Παλαιάς Λεωφόρου Ποσειδώνος είναι μια πέτρινη κατασκευή, πέντε τοξοτών ανοιγμάτων πλάτους 7,20 μ. και μήκους 2,00 μ. περίπου.
Η στάθμη του πυθμένα στο σημείο της γέφυρας βρίσκεται περίπου στο ± 0,0.Τριάντα
περίπου μέτρα προς τα κατάντη βρίσκεται η γέφυρα της Νέας Λεωφόρου Ποσειδώνος, η
οποία είναι κατασκευασμένη από σκυρόδεμα, ενός ανοίγματος με πλάτος όμως 25 μ. αρκετά μικρότερο από 40 μ. και ελεύθερο ύψος μεγαλύτερο των 2,00 μ. Η στάθμη πυθμένα στη νέα γέφυρα βρίσκεται περίπου στο ± 0,00 και η θάλασσα έχει εισχωρήσει μέχρι το σημείο αυτό.
Κατάντη της νέας γέφυρας, ο Ιλισός συνεχίζει ανεπένδυτος πλέον, για κάποια μέτρα σε ευθυγραμμία και έπειτα σε καμπύλη προς τα δεξιά έως ότου εκβάλλει στο Φαληρικό Όρμο.

2.7 Η διοχετευτική ικανότητα του Ιλισού θεωρήθηκε ήδη από τη δεκαετία του 60
ανεπαρκής και είχε προταθεί από την ΥΔΡΕΞ η κατασκευή περιφερειακής τάφρου κατά
μήκος των κλιτύων του Υμηττού με εκβολή στο ρ. Πικροδάφνης, που στη συνέχεια
μελετήθηκε σε οριστικό στάδιο υπό της «ΥΔΡΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ Α.Ε.», αλλά δεν υλοποιήθηκε
.Το 1985 στην Προμελέτη του Ρ.Πικροδάφνης, από την ΥΔΡΟΜΕΤ ΕΠΕ, έγινε
λεπτομερέστερη έρευνα της σκοπιμότητος κατασκευής της ΠΤ Υμηττού και δεν προέκυψε ουσιαστική απομείωση παροχών του Ιλισού δια της κατασκευής της.

2.8Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικές επεμβάσεις στην ανάντη λεκάνη του Ιλισού, όπως κατασκευή της Δυτικής Περιφερειακής Λ. Υμηττού, κατασκευή ανισόπεδων κόμβων στη Λ. Μεσογείων, Κατεχάκη και Κηφισίας, κατασκευή ΜΕΤΡΟ με προβλεπόμενους σταθμούς μετεπιβίβασης και στάθμευσης, συνεχείς επεκτάσεις στην δόμηση της Πολυτεχνειούπολης Ζωγράφου καθώς και κατασκευή ολυμπιακών εγκαταστάσεων στο Γουδί, όπου εκτελούνται έργα αποχέτευσης – αποστράγγισης του περιβάλλοντα χώρου καθώς και παρεμβάσεις στα δίκτυα αποχέτευσης ομβρίων.

Τ’ ανωτέρω έργα δυσμενοποιούν σημαντικά την κατάσταση στην λεκάνη απορροής του
Ιλισού. Ήδη έχουν παρατηρηθεί, σε περιπτώσεις έντονων βροχοπτώσεων, φαινόμενα
εκτίναξης καλυμμάτων φρεατίων του Ιλισού στην περιοχή του χώρου της ΕΡΤ (πλησίον Λ. Κατεχάκη), όπου ο αγωγός είναι επιφανειακός και αναγκαστικά έγινε σφράγιση των καλυμμάτων των φρεατίων.

2.9Στα πλαίσια της «Προμελέτης αποχέτευσης Ομβρίων και Ακαθάρτων Δήμου Παπάγου», ΕΥΔΑΠ, 2000, έγινε έλεγχος της διοχετευτικότητας των κατάντη αποδεκτών και βρέθηκαν να είναι ανεπαρκείς για την παραλαβή πλημμυρών ακόμη και για περίοδο επαναφοράς Τ = 10 έτη. Επίσης στα πλαίσια της ανωτέρω μελέτης προτάθηκε η σύνταξη υδραυλικού μαθηματικού ομοιώματος για το σύνολο της λεκάνης του Ιλισού μέχρι τη διασταύρωση των οδών Μιχαλακοπούλου και Βασ. Κωνσταντίνου, ώστε να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις από τις διευθετήσεις λόγω κατασκευής της Δ.Π.Λ.Υ., αλλά και να εκτιμηθεί η υδραυλική επάρκεια των των κυρίων αποδεκτών, δηλαδή του Ιλισού και των συμβαλλόντων του. Η ΕΥΔΑΠ έδωσε εντολή στους μελετητές να προχωρήσουν στην σύνταξη του υδραυλικού μαθηματικού ομοιώματος, με την σύμφωνη γνώμη της Δ/νσης Δ10, έκτοτε όμως λόγω της αλλαγής των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ, το θέμα παράμεινε σε εκκρεμότητα.

2.10Στην εγκεκριμένη «Μελέτη σκοπιμότητας εκτροπής Ιλισού στον Κηφισό», ΕΥΔΑΠ, 2000, ΜΕΛΕΤΗΤΗΣ: Κ. Ζέρης - Π. Αντωναρόπουλος & Συνεργάτες ΕΠΕ, έγινε προσπάθεια
εκτίμησης της διοχετευτικής ικανότητας του Ιλισού στο καλυμμένο τμήμα και
προσδιορίστηκε η δυσμενέστερη από άποψη διοχετευτικής ικανότητας περιοχή του Ιλισού.
Αυτή είναι η περί το Παναθηναϊκό στάδιο περιοχή, όπου η συμβολή του Ηριδανού. Στο τμήμα αυτό η διοχετευτική ικανότητα, με εξάντληση όλων των περιθωρίων εκτιμήθηκε σε Q=220 μ3/δλ. Στο ίδιο συμπέρασμα κατέληξαν και οι υδραυλικοί υπολογισμοί ανομοιόμορφης ροής που παρέχονται στη μελέτη Σ. Δάλλα (1969). Αν το τμήμα αυτό τεθεί υπό πίεση με την Π.Γ. να βρίσκεται κάτω ή στο όριο του φ. εδάφους η ικανότητα μπορεί να ανέλθει σε Q=270 μ3δλ.Στα πλαίσια των ολυμπιακών έργων στον Φαληρικό Όρμο από την ΕΥΔΕ / ΟΕ 2004 στην «Προμελέτη διευθέτησης Ιλισού και μερικής εκτροπής στον Κυκλοβόρο», (ΕΝΜ, 2002) από τον υδραυλικό έλεγχο διοχετευτικότητας που έγινε, υπολογίστηκε η μέγιστη διοχετευτικότητα του Ιλισού, ανάντη της εκτροπής που προτείνεται στην οδό Χαμοστέρνας, να είναι της τάξεως των 330 μ3/δλ.

3. Ιστορικό εκτροπής του Ιλισου στον Κηφισό.

Όπως ανεφέρθη και ανωτέρω ο Ιλισός προ του 20ου αιώνα δεν είχε ξεχωριστή εκβολή
στο Φαληρικό Όρμο, αλλά συνέβαλε με τον Κηφισό στην περιοχή Χαροκόπου-
Χαμοστέρνας. Το 1905 μελετήθηκε ξεχωριστή κοίτη και εκβολή του Ιλισού από τη Γέφυρα Χαροκόπου μέχρι το Φαληρικό Όρμο. Η χάραξη της ξεχωριστής αυτής κοίτης δεν ακολούθησε τα χαμηλά σημεία της λεκάνης αλλά τοποθετήθηκε σχεδόν στον υδροκρίτη, με αποτέλεσμα να είναι δυσχερείς οι εκβολές αγωγών ομβρίων των εκατέρωθεν περιοχών Μοσχάτου και Καλλιθέας.Το ζήτημα της εκτροπής του Ιλισού προς Κηφισό δια της Χαμοστέρνας - Κων/πόλεως ετέθη για πρώτη φορά από τον κ. Σ. Δάλλα μετά τη σύνταξη της Προμελέτης έργων διευθετήσεως των εκβολών Κηφισού και Ιλισού το 1968. Η ιδέα εκτροπής του Ιλισού δια της Χαμοστέρνας - Κωνσταντινουπόλεως προς Κηφισό που διατυπώθηκε τότε για πρώτη φορά από τον κ. Σ. Δάλλα, έγινε αποδεκτή από τον ΕΟΤ και στη συνέχεια συντάχθηκε για λογαριασμό του ΕΟΤ η Οριστική μελέτη εκτροπής Ιλισού προς Κηφισό, το 1973.

Τα κύρια επιχειρήματα για την υποστήριξη της πρότασης συνοψίζονται ως εξής :

Α) Η κατασκευή του έργου εκβολής που εθεωρείτο τότε ότι συντελεί στην κατάτμηση
του όρμου, θα είχε σαν πιθανές συνέπειες την άνοδο της θερμοκρασίας και τη μεταβολή του μικροκλίματος και την εξασθένηση της κίνησης των ασθενών παράκτιων ρευμάτων που συντελούν στην αναγέννηση των υδάτων του όρμου.

Β) Ο Ιλισός, όπως και ο Κηφισός, δεν παροχετεύουν μόνο όμβρια ύδατα αλλά και πάσης φύσεως ρύπους, οι οποίοι τόσο κατά το θέρος όσο και σε ώρες χαμηλών παροχών, ρυπαίνουν την ανοικτή κοίτη και την εκβολή στον όρμο. Με την εκτροπή του Ιλισού και διοχέτευση προς Κηφισό των απορροών της υψηλής ζώνης Μ-Κ και την κατασκευή των παραλιακών συλλεκτήρων θα αποφεύγεται η ρύπανση του Ιλισού.

Γ) Λόγω της δραστικής απομείωσης της παροχής κατάντη της εκτροπής σε σχέση με την μεγάλη παροχετευτικότητα της υφιστάμενης κοίτης, θα ήταν δυνατή η ταπείνωση της στέψης των οχθών σε υψόμετρα χαμηλότερα της πέριξ περιοχής και ως εκ τούτου θα ήταν δυνατή η λειτουργία της κοίτης ως αντιπλημμυρικού έργου, αφού θα είχε την δυνατότητα να συλλέγει τις επιφανειακές απορροές.

Έκτοτε η μεν εκτροπή του Ιλισού δια της Χαμοστέρνας παρέμεινε σε εκκρεμότητα, οι δε κύριοι αποχετευτικοί αγωγοί της περιοχής Μοσχάτου-Καλλιθέας δεν ολοκληρώθηκαν όπως προεβλέπετο.

Η εκτροπή του Ιλισού έχει ολικό μήκος 3.141 μ. Κατά τα πρώτα 1.241 μ. (Χ.Θ. 3+141 έως 1+900) διατρέχει την οδό Χαμοστέρνας - Π. Τσαλδάρη, κατά δε τα υπόλοιπα 1.900 μ.
την οδό Κων/πόλεως. Στη Χ.Θ. 1+900 συμβάλλει η κοίτη εκτροπής του Κυκλοβόρου, στη δε Χ.Θ. 0+266 το ρέμα του Π. Δανιήλ.

Το έργο εκτροπής του Ιλισού στις προβλεπόμενες διαστάσεις (με πλάτη που κυμαίνονται από 11 έως και 30 μέτρα) για ικανότητα Q=270 μ3/δλ είχε σαν σπουδαιότερα τεχνικά έργα :

δύο αναβαθμούς με λεκάνες ηρεμίας εντός της κλειστής διατομής

τη διασταύρωση με τις γραμμές ΗΣΑΠ στην οδό Θεσ/νίκης

τη διάβαση από τη Χαμοστέρνας στη Λ. Κων/πόλεως στο ύψος της οδού Πειραιώς όπου
σήμερα υπάρχει ένα Κέντρο Νεότητας και Κρατικός Παιδικός Σταθμός.

Το έργο αυτό μελετήθηκε σε φυσικό υδραυλικό ομοίωμα. Σήμερα βέβαια έχουν αλλάξει κατά πολύ οι συνθήκες. Η Χαμοστέρνας με τη σύνδεσή της με την Καλλιρρόης και την Κων/πόλεως - Π. Ράλλη και την κατασκευή των ανισόπεδων κόμβων ΕΗΣ και οδού Πειραιώς έχει μετατραπεί σε οδικό άξονα βαρέως οδικού φορτίου και πράγματι αν κατασκευάζονταν σήμερα το τμήμα Χαμοστέρνας στις προβλεπόμενες διαστάσεις του 1973 θα απαιτούσε πολύ μεγάλο κόστος και θα προξενούσε τεράστια κυκλοφοριακά προβλήματα που θα είχαν αντίκτυπο στη ζωή όλης της πόλεως.

Η σκοπιμότητα μερικής εκτροπής του Ιλισού έχει διερευνηθεί πρόσφατα στη μελέτη
«Μελέτη Σκοπιμότητας Εκτροπής Ιλισού στον Κηφισό» (Μελετητής Κ. Ζέρης – Π.
Αντωναρόπουλος και Συνεργάτες Ε.Π.Ε., Ιανουάριος 2000), η οποία έχει εγκριθεί από την Ε.ΥΔ.Α.Π.

Στο πλαίσιο των ολυμπιακών έργων στον Φαληρικό Όρμο από την ΕΥΔΕ / ΟΕ 2004
ετέθη εκ νέου το θέμα της εκτροπής του Ιλισού και εκπονήθηκε «Προμελέτη διευθέτησης Ιλισού και μερικής εκτροπής στον Κυκλοβόρο», (ΕΝΜ, 2002). Βασική αναγκαιότητα της μερικής εκτροπής του Ιλισού είναι η αποφόρτισή του στον Κηφισό μέσω του Κυκλοβόρου ώστε να διοχετεύονται εκ του ασφαλούς οι ρύποι σε ένα σημείο στο Φαληρικό Όρμο και μάλιστα στην ισοβαθή -10,00.Έτσι, λόγω της μείωσης της παροχής που διοχετεύεται στον Κηφισό μέσω του Συλλεκτήρα ομβρίων υψηλών περιοχών Μοσχάτου – Καλλιθέας ,στην εν λόγω μελέτη προτείνεται εκτροπή των πρώτων 50 μ3/δλ μέχρι 100 μ3/δλ το μέγιστο, αντί της μέγιστης των 50 μ3/δλ που προβλέπει η μελέτη σκοπιμότητας Κ. Ζέρη - Π. Αντωναρόπουλου.
Επισημαίνεται ότι η διοχετευτική ικανότητα του συστήματος (Κηφισός-Ιλισός) των
1.400+270=1.670 μ3/δλ διατηρείται, χωρίς να μειώνονται τα περιθώρια ασφάλειας στον Κηφισό, δεδομένου ότι στην παροχή των 1.400 μ3/δλ του Κηφισού, έχει ληφθεί υπόψη η συμβολή των 440 μ3/δλ της εκτροπής Κυκλοβόρου κλπ.

Ο Αγωγός μερικής εκτροπής Ιλισού που προτείνεται στην ανωτέρω μελέτη, συνολικού
μήκους 1.181 μ. σχεδιάστηκε για μέγιστη παροχή έως 100 μ3/δλ, αρχίζει από το έργο μερισμού παροχής Ιλισού (Χ.Θ. 1+181) κατάντη της υφιστάμενης καλυμμένης κοίτης του Ιλισού στην οδό Καλλιρρόης (Χ.Θ. Ιλισού 3+323,75) και ακολουθεί χάραξη με εσωτερικές διαστάσεις 5.50x3.00 για 190 μ. περίπου και αφού διασχίσει την γέφυρα ΗΣΑΠ στην οδό Θεσσαλονίκης συνεχίζει επί της οδού Χαμοστέρνας (νότιος κλάδος) για μήκος 1013 μ.
περίπου και εσωτερικές διαστάσεις 5.50x3.50 μέχρι την Ανατολική Κωνσταντινουπόλεως και την συμβολή του με τον αγωγό εκτροπής Κυκλοβόρου.

Για την μερική εκτροπή της υφιστάμενης καλυμμένης κοίτης του Ιλισού στην οδό
Καλλιρρόης προβλέπεται έργο μερικής εκτροπής για παροχή έως 100 μ3/δλ, το οποίο
λειτουργεί με βάση τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά του (κρίθηκε επισφαλής η χρήση άλλων διατάξεων με ηλεκτρική ενέργεια, ιδιαίτερα σε περίοδο πλημμυρών). Η χάραξη του αγωγού μερικής εκτροπής Ιλισού προτείνεται τέτοια ώστε να επηρεάζεται μόνο η κυκλοφοριακή λειτουργία του νότιου κλάδου της Οδού Χαμοστέρνας.


3. Προτάσεις για τον Κηφισό


3.1 Όπως φάνηκε και απ’ όσα προαναφέρθηκαν στο ιστορικό, ο σχεδιασμός της
αναδιευθέτησης του Κηφισού, έγινε αφ’ενός αποσπασματικά και αφ’ ετέρου ως έργου
απαραίτητου για την κατασκευή έργων οδοποιίας. Αυτό, σε συνδυασμό με την διαχρονική ανάγκη κατασκευής των έργων, είχε σαν αποτέλεσμα οι μελέτες να μην έχουν αντιμετωπίσει ως ένα ενιαίο σύνολο την λεκάνη απορροής του Κηφισού, οι περισσότερες δε έχουν συνταχθεί με παλαιότερες υδρολογικές μεθόδους (ορθολογική μέθοδος-ισόχρονες καμπύλες)
αφού η εκπόνησή τους χρονολογείται εδώ και μερικές δεκαετίες. Θα ήταν σκόπιμο, κατά την άποψή μου, να γίνει έλεγχος της παροχετευτικότητος του υφιστάμενου διευθετημένου τμήματος του Κηφισού με την χρήση σύγχρονων υδρολογικών μεθόδων και μοντέλων υπολογισμού, αφού όμως πρώτα ληφθούν τα πραγματικά γεωμετρικά στοιχεία της διευθετημένης κοίτης και γίνει εκτίμηση των απαραίτητων υδρογραφημάτων (με τα όσα διατιθέμενα στοιχεία προκειμένου να καλυφθεί η έλλειψη υδρογραφημάτων πλημμύρας που θα είχαν προκύψει από μετρήσεις).Με τον τρόπο αυτό, θα καταδειχθούν οι περιοχές υψηλού κινδύνου – εάν βεβαίως αποδειχθεί ότι υπάρχουν .

3.2 Ένα άλλο θέμα ,το οποίο έχει απασχολήσει έντονα ,ειδικούς και μη, είναι το για ποιά περίοδο επαναφοράς βροχόπτωσης επαρκεί σήμερα η διευθετημένη κοίτη του Κηφισού. Έχει διατυπωθεί η άποψη, ότι η διευθετημένη κοίτη ,λόγω μεταβολής επί το δυσμενέστερο των συνθηκών απορροής από τον χρόνο που διέρρευσε από την σύνταξη των μελετών μέχρι την κατασκευή των έργων, δεν επαρκεί για να καλύψει την περίφημη «πεντηκονταετία» (νοούμενης ως περίοδος επαναφοράς βροχόπτωσης).Είναι αλήθεια ότι κατά την εποχή της εκπόνησης της φάσης της μελέτης όπου προσδιορίσθηκαν οι παροχές υπολογισμού,(δεκαετία του ’70),οι εκτιμήσεις είχαν γίνει για να καλύπτουν περίοδο επαναφοράς βροχόπτωσης 50
έτη με κανονικά περιθώρια ασφαλείας στην διεθετημένη κοίτη. Είναι επίσης αλήθεια, ότι η απρόσμενη και εν πολλοίς άναρχη επέκταση της πόλης, με την αύξηση των αδιαπέρατων επιφανειών και την σύντμηση των χρόνων διαδρομής των πλημμυρικών υδάτων, οδήγησε στην εύλογη ανησυχία ότι οι παροχές για τις οποίες μελετήθηκαν και κατασκευάσθηκαν τα έργα του Κηφισού, καλύπτουν μικρότερη περίοδο. Σ’ αυτό επίσης συνετέλεσε και η κατασκευή σημαντικών οδικών έργων καθώς και η ανεξέλεγκτη κατασκευή (μικρού ευτυχώς αριθμού) τοπικών δικτύων ομβρίων υδάτων. Δεν είναι βέβαια εύκολο, χωρίς την απαραίτητη επιστημονική τεκμηρίωση ,να υποστηριχθεί ούτε ο «αφορισμός» της ανεπάρκειας, αλλά ούτε και η βεβαιότητα της επάρκειας. Προκειμένου να υπάρξει μία υπεύθυνη απάντηση στο θέμα θα ήταν ,κατά την άποψη μου, απαραίτητη μία εμπεριστατωμένη επιστημονική ανάλυση με συνολική θεώρηση της λεκάνης απορροής, σύγχρονες υδρολογικές μεθόδους και ρεαλιστικές
παραδοχές των παραμέτρων υπολογισμού. Επίσης θα πρέπει να γίνει επαναπροσδιορισμός βασικών εννοιών για την περίπτωση του Κηφισού. Για παράδειγμα, είναι δυνατόν να δεχόμαστε σήμερα την έννοια «πεντηκονταετία» ως περίοδο επαναφοράς βροχόπτωσης για την οποία θα πρέπει να επαρκεί η διευθετημένη κοίτη ,όταν αυτό προϋποθέτει την ύπαρξη ομοιόμορφης βροχόπτωσης αυτής της έντασης στο σύνολο της λεκάνης του Κηφισού ταυτόχρονα?

Έχω την άποψη ότι και μόνο αυτό το γεγονός για μία λεκάνη απορροής εκτάσεως 380 km2 ενέχει πολύ μεγαλύτερη περίοδο επαναφοράς. Άλλωστε, όλες οι καταιγίδες στην Αττική έχουν ομοιόμορφα χαρακτηριστικά σε πιο περιορισμένη έκταση και έχουν μάλλον τοπικό χαρακτήρα, που εκφράζεται σε κάποιες δεκάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα. Οι σύγχρονες υδρολογικές και υπολογιστικές μέθοδοι μπορούν να προσομοιώσουν και να προσεγγίσουν πολύ καλύτερα την πραγματικότητα, λαμβάνοντας υπ’ όψιν, μεταξύ άλλων, την μετακίνηση της καταιγίδας, την ανάσχεση που δημιουργείται λόγω «αποθήκευσης» στον αγωγό και πολλές άλλες πραγματικές συνθήκες ,οι οποίες κατά τούς παλαιότερους υπολογισμούς απουσίαζαν πλήρως χάριν απλουστεύσεως των μαθηματικών προβλημάτων, αφού η έλλειψη υπολογιστών θα καθιστούσε τις επιλύσεις αδύνατες. Με τον τρόπο αυτό ,θα μπορούσε υπεύθυνα να δοθεί μια απάντηση περί της επάρκειας της διευθετημένης κοίτης του Κηφισού,
όχι πια για περίοδο επαναφοράς βροχόπτωσης, αλλά για περίοδο επανεμφανίσεως παροχής στην υπό εξέταση διατομή. Θα πρέπει τέλος να σημειωθεί, ότι η ανωτέρω ανάλυση θα ήταν ακριβέστερη, εάν υπήρχαν μετρήσεις της παροχής του Κηφισού και θα ήταν σκόπιμο να επανενεργοποιηθούν και να πυκνώσουν οι σταθμοί μέτρησης παροχής στον Κηφισό ,σε συνδυασμό μάλιστα με εγκατάσταση βροχομετρικών σταθμών σε επιλεγμένα σημεία.

Κατά την άποψή μου, οι δύο προαναφερθέντες έλεγχοι παροχετευτικότητος της υφιστάμενης διατομής και περιόδου επαναφοράς θα πρέπει να δρομολογηθούν άμεσα, προκειμένου στην συνέχεια να ληφθούν αποφάσεις περί της αναγκαιότητος κατασκευής δαπανηρότατων ανακουφιστικών έργων ,όπως για παράδειγμα εκτροπές βασικών συμβαλλόντων ρεμάτων κλπ. Επίσης, θα πρέπει να εξετασθεί η δυνατότητα κατασκευής έργων ανάσχεσης – επιβράδυνσης παροχής στην ορεινή λεκάνη του Κηφισού και φυσικά η αποτελεσματικότητα των έργων αυτών στην μείωση των αιχμών παροχής, αφού η κατασκευή τους παρουσιάζει και προβλήματα απαλλοτριώσεων, περιβαλλοντικών επιπτώσεων και κυρίως συντήρησης.

Ένα θέμα που επίσης έχει απασχολήσει ειδικούς και μη, είναι το κατά πόσον η κάλυψη του Κηφισού ήταν ορθή επιλογή ή όχι. Επιτρέψτε μου να διατυπώσω την άποψη ότι η κάλυψη ή μη του Κηφισού στην περιοχή της αστικής διαδρομής αυτού δεν είναι θέμα υδραυλικό. Για τις παροχές υπολογισμού, η στάθμη του νερού βρίσκεται όχι μόνο χαμηλότερα από την οροφή της κάλυψης, αλλά χαμηλότερα και από την στάθμη του περιβάλλοντος εδάφους, ώστε να είναι εξασφαλισμένη η απρόσκοπτη εισροή των συμβαλλόντων ρεμάτων καθώς και των τοπικών δικτύων. Άρα από υδραυλική άποψη, θα ήταν σκόπιμο να έμενε ακάλυπτος ο Κηφισός μόνο εάν υπήρχε η δυνατότητα να εισρέουν σ’ αυτόν τα επιφανειακώς ρέοντα πλημμυρικά νερά. Αυτό όμως θα είχε ως απαραίτητη προϋπόθεση την ταπείνωση της ερυθράς των παρακηφισίων λεωφόρων, πράγμα το οποίο υπό τις ήδη διαμορφωθείσες συνθήκες των βασικών οδικών έργων, μάλλον θα πρέπει ν’ αποκλεισθεί. Επομένως , η κάλυψη του Κηφισού δεν δυσμενοποιεί την αντιπλημμυρική προστασία της Πρωτεύουσας ,αφού πριν τα πλημμυρικά νερά φθάσουν στην οροφή του Κηφισού, θα έχουν κατακλυσθεί
ευρείες περιοχές εκατέρωθεν αυτού. Αντιθέτως, είναι επιβεβλημένη η διατήρηση του
Κηφισού ως ανοικτού ρέματος στην μη αστική περιοχή, όπου εκεί πλέον λειτουργεί ως αποδέκτης των επιφανεακών πλημμυρικών νερών και όπου χρειάζεται επέμβαση
οποιασδήποτε αιτιολογίας, είτε λόγω ανεπάρκειας κοίτης, είτε γιά σταθεροποίηση πρανών κλπ, αυτή να γίνεται κυρίως με τα κριτήρια της περιβαλλοντικής διευθέτησης.

Το τελευταίο θέμα το οποίο κατά την άποψή μου είναι ιδιαίτερα σημαντικό, είναι η
συντήρηση του Κηφισού. Γενικά η έννοια της συντήρησης των Δημόσιων Τεχνικών Εργων στην Ελλάδα, κατά την άποψή μου , δεν ευρίσκεται στο επίπεδο που θα έπρεπε.
Δαπανηρότατες επενδύσεις αφήνονται στην τύχη τους και τις περισσότερες φορές , οι όποιες επεμβάσεις γίνονται όταν πια τα φαινόμενα της φθοράς αποκτήσουν χαρακτήρα επικινδυνότητας. Τα έργα στον Κηφισό, θα πρέπει να επιθεωρούνται βάσει προγράμματος και οι φθορές που επισημαίνονται ν’αποκαθίστανται άμεσα. Οι εργασίες επιθεώρησης και αποκατάστασης στην κλειστή διατομή του Κηφισού, δεν είναι και ότι απλούστερο, αφού υπάρχει μεγάλη δυσχέρεια πρόσβασης προσωπικού και μηχανημάτων και ιδιαίτερα δυσμενείς συνθήκες εργασίας σε περιβάλλον χωρίς αερισμό και φωτισμό και με μόνιμη παρουσία νερού. Παρ’ όλα αυτά, το θέμα της συντήρησης θα πρέπει ν’ αντιμετωπισθεί με την δέουσα σοβαρότητα , προκειμένου το δαπανηρότατο αυτό έργο να «επιζήσει» στο μέγιστο του χρόνου ζωής του και να επιτελεί με αποτελεσματικότητα τον σκοπό γιά τον οποίο κατασκευάσθηκε.


4. Προτάσεις για τον Ιλισό



Θα πρέπει να ελεγχθεί η ήδη περιορισμένη διοχετευτική ικανότητα του Ιλισού και των συμβαλλόντων του, στο κλειστό τμήμα από την οδό Φανερωμένης στο Χολαργό μέχρι την οδό Χαμοστέρνας, βάσει υδραυλικού μαθηματικού ομοιώματος, σε συνδυασμό με την διενέργεια επί τόπου μετρήσεων, ώστε να υπάρξει ορθή εκτίμηση των επιπτώσεων κατασκευής της Δ.Π.Λ.Υ., να γίνει αξιολόγηση των επιπτώσεων από την κατασκευή έργων ανάσχεσης στα ανάντη και να διερευνηθεί η δυνατότητα παρεμβάσεων με ανακουφιστικούς αγωγούς και με ανάπτυξη δικτύων αποχέτευσης ομβρίων.

Θα πρέπει να προχωρήσει η μερική εκτροπή του Ιλισού στον Κηφισό σε συνδυασμό και με την ταπείνωση της στέψης των οχθών του σε υψόμετρα χαμηλότερα της πέριξ περιοχής (όπου αυτό είναι δυνατόν), ώστε να είναι δυνατή η λειτουργία της κοίτης ως αντιπλημμυρικού έργου, αφού έτσι θα είχε την δυνατότητα να συλλέγει τις επιφανειακές απορροές.

Ισχύει και για τον Ιλισό η ανάγκη συχνής επιθεώρησης και συντήρησης – αποκατάστασης των φθορών που θα διαπιστωθούν.

Το παντορροϊκό σύστημα της Αθήνας

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΩΝ


ΗΜΕΡΙΔΑ

«Αντιπλημμυρική προστασία Αττικής»


Το παντορροϊκό σύστημα της Αθήνας

Εισηγητής : Α.Δάρας

Αθήνα 2 Νοεμβρίου 2004

ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΑΡΑΣ

ΑΝ/ΤΗΣ Δ/ΝΤΗΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΥΔΑΠ

ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ





ΠΑΝΤΟΡΟΪΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Σύντομη αναφορά στην ανάπτυξη και λειτουργία του συστήματος



1. Γενική Αναφορά-Ιστορικό του παντοροϊκού συστήματος αποχέτευσης της Αθήνας



Το παντοροϊκό σύστημα της Αθήνας είναι ένα σύνολο αγωγών και εγκαταστάσεων για την κοινή απορροή των ομβρίων και ακαθάρτων υδάτων κυρίως των κεντρικών περιοχών της πόλης.

Η όλη περιοχή του παντοροϊκού δικτύου της Αθήνας έχει έκταση περίπου 850 εκτάρια και εκτείνεται χονδρικά από την Αγ.Βαρβάρα (Πατήσια) μέχρι την περιοχήΠλάκας-Ζαπείου και από τις υπώρειες του Γκύζη μέχρι τον σταθμό Αττικής και περιοχή Κολωνού.

Ιστορικά οι χαρακτηριστικοί σταθμοί ανάπτυξης του παντοροϊκού συστήματος της Αθήνας είναι:

• 1840: κατασκευάζονται οι πρώτοι υπόνομοι οδών Κολοκοτρώνη,Αιόλου,Ερμού που
απολήγουν σε ρέμα του Κεραμεικού.
• 1860-1870: κατασκευάζεται ο πρώτος παντοροϊκός ορθογωνικός αγωγός-συλλεκτήρας με κάλυψη ρέματος της οδού Σταδίου προς Ομόνοια και από εκεί μέσω Πειραιώς-Ζήνωνος στο ρέμα «Κυκλοβόρου», το οποίο καλύφθηκε το 1880 και εδημιουργήθηκε ο συλλεκτήριος αγωγός Η1 στις οδούς περίπου Μάρνης-Καρόλου-Αχιλλέως, επονομαζόμενος «Μεγάλη Υπόνομος Κυκλοβόρου». Η υπόνομος αυτή επεκτάθηκε το 1881 μέσω της Λ.Αθηνών και διοχέτευσε όλα τα παραπάνω στο ρέμα Προφ. Δανιήλ.
• Μέχρι το 1890 διαμορφώθηκε ένα καχεκτικό δίκτυο χωρίς σχεδιασμό, από κατασκευαστές παντός είδους και από τον Δήμο με διοχέτευση στους χειμάρους Ιλισσού, Πρ. Δανιήλ, Κηφισό και το 1926 είχε διαμορφωθεί δίκτυο 17 χλμ.,αλλά δεν έχει αποτυπωθεί και παραμένει σχεδόν άγνωστο.
• Η κυρίως και επονομαζόμενη «αρχική μελέτη» χρονολογείται από το 1935.
• Συστηματικές προσπάθειες σε μελέτες και έργα κατά το εφικτό για την βελτίωση της απόδοσης του συστήματος έχουν γίνει κυρίως μετά το 1965 (όπως μελέτες συμπληρώσεων και επεκτάσεων ΥΔΡΕΞ, μελέτες βελτίωσης των υπερχειλιστών 1989, μελέτη εκτροπής ζώνης Θ 2000 κ.λ.π.). Τα τμήματα των επεκτάσεων που κατασκευάζονται πλέον είναι κατ οικονομία λόγω της επίγνωσης των ανεπαρκειών και προβλημάτων του συστήματος.

2. Περιγραφή της λειτουργίας της επάρκειας και των προβλημάτων του παντοροϊκού συστήματος
Η λεκάνη απορροής του κεντρικού Παντορροϊκού συστήματος της Αθήνας, χωρίζεται στις εξής υπολεκάνες ή Ζώνες: Β, Γ, Δ, Ε, ΣΤ, Ζ1, Ζ2, Η1, Η2 και Θ. Η έκταση της λεκάνης απορροής ομβρίων της περιοχής αυτής είναι 1310 εκτ. ενώ των ακαθάρτων υδάτων ανέρχεται σε 1250 εκτ. περίπου.

Κορμός απορροής του όλου συστήματος είναι ο αγωγός Κ.Α.Α.(κεντρικός αγωγός αποχέτευσης των ακαθάρτων) στον οποίο εντάχθηκαν εννέα υπερχειλιστές (απο τους οποίους δεν έχει κατασκευαστεί ο υπερχειλιστής Η). Στα φρεάτια των υπερχειλιστών γίνεται ο διαχωρισμός απορροής των ακαθάρτων, που συνεχίζουν στον Κ.Α.Α., και των ομβρίων που παραλαμβάνονται μέσω υπερχείλισης και διοχετεύονται στους αντίστοιχους αγωγούς υπερχείλισης Β, Γ, Δ, Ε, ΣΤ, Ζ1 και Ζ2.

Σε περίοδο βροχής και όταν η απορροή των ομβρίων που μεταφέρεται από τους παντορροϊκούς συλλεκτήρες μαζί με τα λύματα της κάθε ζώνης, δεν ξεπερνά ένα όριο, το σύνολο της μικτής αυτής παροχής παροχετεύεται από τον Κ.Α.Α. που λειτουργεί και αυτός σαν παντορροϊκός συλλεκτήρας (οι διατομες του είναι πολύ μεγαλύτερες από τις απαιτούμενες για την παροχέτευση μόνον των λυμάτων).

Αποδέκτες των αγωγών υπερχειλίσεων των ομβρίων είναι ο ποταμός Κηφισός,όπου εκβάλλουν οι αγωγοί υπερχείλισης των βόρειων ζωνών (από τους Υπερχειλιστές Β εώς ΣΤ), και το ρέμα του Προφ. Δανιήλ, για τις χαμηλές ζώνες (από Υπερχειλιστές Ζ1 εώς Ζ2). Στο ρέμα αυτό προεβλέπετο και η εκβολή του αγωγού υπερχείλισης Θ. Το ρέμα Πρ.Δανιήλ εκβάλλει στον Κηφισό, μέσω μάλιστα πρόσφατου έργου εκβολής κατάντη του κόμβου με την Π.Ράλλη.

Δεν έχουν κατασκευασθεί οι αγωγοί υπερχείλισης Θ και Η καθώς και ο υπερχειλιστής Η.
Οι υπερχειλιστές που έχουν κατασκευασθεί επί του Κ.Α.Α. είναι πλευρικού τύπου. Η στέψη τους έχει τέτοιο ύψος που επιτρέπει την παροχέτευση δια του Κ.Α.Α. παροχών ίσων συνήθως προς το 72% του Qπ (πλήρωση περίπου 67%) με ακραίες τιμές Q:Qπ=0,94 (πλήρωση 80% στον Υπερχειλιστή Γ). Όταν η μικτή παροχή του Κ.Α.Α. ξεπερνάει τα όρια αυτά, αρχίζουν να λειτουργούν οι υπερχειλιστές.

Με την παραδοχή ότι οι υφιστάμενοι υπερχειλιστές αρχίζουν να λειτουργούν όταν η αραίωση των ακαθάρτων με όμβρια φθάνει τα 900 λτ/άτ. ημ. ο Κ.Α.Α. είναι επαρκής για την αποχέτευση των ακαθάρτων με αρκετό περιθώριο ασφαλείας για αύξηση της μικτής απορροής με πλήρωση της διατομής του κατά 70%.

Επί του ρέματος Προφήτη Δανιήλ έχουν κατασκευασθεί και λειτουργούν δύο Έργα Εκτροπής της παροχής ξηράς περιόδου (κόφτρες Ε1 και Ε2) και επί του Π. Κηφισού τρία παρόμοια έργα (Ε3, Ε4 και Ε5), με σκοπό την αποφυγή ρύπανσης του θαλάσσιου αποδέκτη. Αποψή μας είναι οτι τούτο αποτελεί ημίμετρο σε σχέση με τις πραγματικές απορρέουσες σήμερα ουσίες αποβλήτων των βιομηχανιών και
απαιτείται εφαρμογή αποτελεσματικής αστυνόμευσης και κυρώσεων.



Σύμφωνα με την εγκεκριμμένη οριστική μελέτη «Βελτίωση των Υφιστάμενων Υπερχειλιστών του κεντρικού Παντορροικου Συστήματος της Αθήνας» (1987) προκύπτουν τα παρακάτω συμπεράσματα για την επάρκεια του υφιστάμενου συστήματος και προτείνονται τα απαιτούμενα βελτιωτικά έργα (νέα, συμπληρωματικά ή τροποποιητικά,συλλεκτήρες-υπερχειλιστές-αγωγοί υπερχείλισης), ανά ζώνη:



2.1 Ζώνη Β:


Έκταση λεκάνης ομβρίων (ταυτίζεται με του παντορροϊκού) : 18 εκτ.

Το υπόλοιπο της λεκάνης Β (36 εκτ.) έχει χωριστικό δίκτυο τα λύματα της οποίας παροχετεύονται στον Κ.Α.Α.

• Ο παντορροϊκος συλλεκτήρας Ω 70/120 (στο ενδιάμεσο τμήμα) είναι ανεπαρκής με
διοχετευτικότητα Qπ = 1.40 < 4.20 μ3/δλ (για Τ= 10 χρονια). Προτείνεται η κατασκευή στο αριστερό άκρο της οδού Πατησίων συμπληρωματικού αγωγού Ω 90/135 με πυκνά φρεάτια υδροσυλλογής κατά μήκος.
• Ο αγωγός υπερχείλισης Ω 120/180 είναι επαρκής με Qπ = 5.50 > 4.20 μ3/δλ.Για τον υπερχειλιστή Β, μήκους L=9.00μ προτείνεται η ελάττωση του ύψους από 70 σε 40 εκ. Έτσι η υπερχειλίζουσα παροχή φθάνη τα 5.00 > 4.2 μ3/δλ. και η πλήρωση του Κ.Α.Α. δεν ξεπερνά το 80% στο μέγιστο της υπερχείλισης.


2.2 Ζώνη Γ

Έκταση λεκάνης (παντορροϊκό) : 104 εκτ.

Έκταση λεκάνης ομβρίων & χωριστικό υποσυλλεκτήρα Γ : 21 εκτ.

Συνολική έκταση λεκάνης : 125 εκτ.

• Ο παντορροϊκος συλλεκτήρας Ω 140/210 (στο κατάντη τμήμα) είναι ανεπαρκής με
διοχετευτικότητα Qπ = 10.60 < 21.40 μ3/δλ (για Τ= 10 χρονια και διατήρηση του
υποσυλλεκτήρα Γ’ ως έχει).
Προτείνεται η κατασκευή παράλληλου νέου αγωγού Ω 140/210 μέχρι την οδό Βυζαντίου και Ω 80/120 από την οδό Βυζαντίου εώς την οδό Δροσοπούλου.


• Ο αγωγός υπερχείλισης Ω 140/210 είναι ανεπαρκής με Qπ = 13.00 < 24.40 μ3/δλ.( 21.40 μ3/δλ. για Τ= 10 χρονια και διοχετευτικότητα υποσυλλεκτήρα Γ’, 3.00 μ3/δλ.). Προτείνεται η κατασκευή συμπληρωματικού παράλληλου αγωγού Ω 150/225 και Ω 140/210 (διπλασιασμός υφιστάμενης διατομής).
• Για τον υπερχειλιστή Γ προτείνεται η ελάττωση του ύψους από 110 σε 60 εκ. και η αύξηση του μήκους από 9.70μ σε 35.00μ. Έτσι η υπερχειλίζουσα παροχή φθάνη τα 26 μ3/δλ. Με πλήρωση του Κ.Α.Α. κατά 100%, και η έναρξη της υπερχείλισης επιτυγχάνεται για πλήρωση του Κ.Α.Α. κατά 44.40%.


2.3 Ζώνη Δ

Έκταση λεκάνης ομβρίων (παντορροϊκό) : 100 εκτ.

Ο παντορροϊκος συλλεκτήρας 240/200 (στο κατάντη τμήμα) με διοχετευτικότητα Qπ = 19.70 > 18.00 μ3/δλ (για Τ= 5 χρόνια), προτείνεται να παραμείνει ως έχει.

• Ο αγωγός υπερχείλισης 230/192 με Qπ = 20.00 > 19.70 μ3/δλ. αλλά Qπ < 21.70 μ3/δλ. (για Τ= 10 χρονια), προτείνεται να παραμείνει ως έχει.
• Για τον υπερχειλιστή Δ προτείνεται η ελάττωση του ύψους από 100 σε 70 εκ. και η αύξηση του μήκους από 18.40μ σε 35.00μ. Έτσι η υπερχειλίζουσα παροχή φθάνη τα 21 μ3/δλ. Με πλήρωση του Κ.Α.Α. κατά 90%, και η έναρξη της υπερχείλισης επιτυγχάνεται για πλήρωση του Κ.Α.Α. κατά 46.70%.



2.4 Ζώνη Ε

Έκταση λεκάνης (παντορροϊκό & χωριστικό) : 114 εκτ.

Ο παντορροϊκος συλλεκτήρας Ω 160/240 (στο κατάντη τμήμα) και Ω 150/225 (αμέσως πιο πάνω) είναι ανεπαρκής με διοχετευτικότητα Qπ = 16.00 και 14.00 < 17.80 μ3/δλ (για Τ= 5 χρονια) ή <21.50 μ3/δλ (για Τ= 10 χρονια).

Προτείνεται η τροποποίηση της ωοειδούς διατομής 160/210, 150/225, 130/195 μέχρι την οδό Δροσοπούλου σε μικτή διατομή και η κατασκευή αγωγού ομβρίων Ω 140/210 από την οδό Δροσοπούλου εώς την οδό Φαιδριάδων (έχει κατασκευασθεί μόνον αγωγός ακαθάρτων Ω 60/90).

• Ο αγωγός υπερχείλισης ΣΚ 230/261 είναι επαρκής με Qπ = 20.00 . 21.50 μ3/δλ. (για Τ= 10 χρονια). Ομοίως επαρκής είναι και ο κοινός αγωγός υπερχείλισης Δ & Ε με Qπ = 47.00 > (20+20) μ3/δλ. ή (21.70 +21.50) μ3/δλ. (για Τ= 10 χρονια).
• Για τον υπερχειλιστή Ε προτείνεται η ελάττωση του ύψους από 100 σε 80 εκ. και η αύξηση του μήκους από 17.00μ σε 40.00μ. Έτσι η υπερχειλίζουσα παροχή φθάνει τα 20.80 μ3/δλ. Με πλήρωση του Κ.Α.Α. κατά 93.30%, και η έναρξη της υπερχείλισης επιτυγχάνεται για πλήρωση του Κ.Α.Α. κατά 53.3 0%.


2.5 Ζώνη ΣΤ

Έκταση λεκάνης (παντορροϊκό & χωριστικό) : 80 εκτ.

• Ο παντορροϊκος συλλεκτήρας Ω140/210 (στο κατάντη τμήμα) με διοχετευτικότητα Qπ = 15.00 . 15.40 μ3/δλ. (για Τ= 5 χρονια) προτείνεται να παραμείνει ως έχει.
• Ο αγωγός υπερχείλισης ορθογων. 2x150x135 (σίφων) με Qπ = 14.00-15.00 μ3/δλ. Προτείνεται να παραμείνει ως έχει.
• Για τον υπερχειλιστή ΣΤ προτείνεται η ελάττωση του ύψους από 120 σε 100 εκ. και η αύξηση του μήκους από 15.00μ σε 30.00μ. Έτσι η υπερχειλίζουσα παροχή φθάνει τα 16.00 μ3/δλ. με
πλήρωση του Κ.Α.Α. κατά 89%, και η έναρξη της υπερχείλισης επιτυγχάνεται για πλήρωση του Κ.Α.Α. κατά 55.50%.


2.6 Ζώνη Ζ1

Έκταση λεκάνης (παντορροϊκό & χωριστικό): 104 εκτ.

• Ο παντορροϊκος συλλεκτήρας
Διατομές : Κυκλική D=250, Σίφωνας 2D = 2x100, Σκ 240/200, Ω160/240, Ω150/225,
Ω140/210.


• Είναι ανεπαρκής με διοχετευτικότητα Qπ = 12.00 (για την διατομή σίφωνα)< 19.10 μ3/δλ (για Τ= 5 χρονια) ή < 22.90 μ3/δλ (για Τ= 10 χρονια). Επειδή η ανεπάρκεια εντοπίζεται μόνον στην διασταύρωση του συλλεκτήρα με τις γραμμές ΗΣΑΠ (στην οδό Αδμητού) όπου ο ανεπαρκής σίφων 2D = 2x100, προτείνεται ο διπλασιασμός της διατομής του σίφωνα με την προσθήκη δύο νέων σωλήνων D=100. Έτσι ο συλλεκτήρας καθίσταται επαρκής για Τ= 5 χρονια χωρίς άλλη επέμβαση.
• Ο αγωγός υπερχείλισης ΣΚ 230/261 είναι επαρκής με Qπ = 24.00 > 19.10 μ3/δλ. (για Τ= 5 χρονια)
• Για τον υπερχειλιστή Ζ1 προτείνεται η ελάττωση του ύψους από 130 σε 120 εκ. και η αύξηση του μήκους από 22.00μ σε 40.00μ. Έτσι η υπερχειλίζουσα παροχή φθάνει τα 21.00 μ3/δλ. Με πλήρωση του Κ.Α.Α. κατά 92.30%, και η έναρξη της υπερχείλισης επιτυγχάνεται για πλήρωση του Κ.Α.Α. κατά 61.50%.


2.7 Ζώνη Ζ2

Έκταση λεκάνης (παντορροϊκό & χωριστικό): 139 εκτ.

• Ο παντορροϊκος συλλεκτήρας δίδυμης ορθογωνικής διατομής 2x1.00x2.50 είναι ανεπαρκής με διοχετευτικότητα Qπ = 15.00 . 15.40 μ3/δλ (για Τ= 2 χρονια). Η ανεπάρκεια του συλλεκτήρα αυτού εκτείνεται σ’όλο του το μήκος (μέχρι το ύψος της οδού Γ’ Σεπτεμβρίου)και προτείνεται να παραμείνει ως έχει γιατί το κατάντη τμήμα του βρίσκεται κάτω από και τα κτήρια του Σταθμού Λαρίσης (ΟΣΕ) και φαίνεται να είναι αδύνατη η κατασκευή νέου αγωγού στο τμήμα αυτό μήκους περίπου 120 μ.


Σε περίπτωση που η ανωτέρω ανεπάρκεια του συλλεκτήρα αυτού είναι επικίνδυνη θα πρέπει να αντιμετωπισθεί με εκτροπή και συμβολή του ανάντη τμήματος του συλλεκτήρα Ζ2 στον συλλεκτήρα Ζ1. Οι δύο αυτοί συλλεκτήρες διασταυρώνονται (χωρίς να τέμνονται) στη γωνία Κοδριγκτώνος – Ευελπίδων με Σπετσών (ο Ζ2 περνά από πάνω). Άν στο σημείο αυτό ενωθούν οι δύο συλλεκτήρες τότε η απορροή της λεκάνης του ανάντη τμήματος συνολικής έκτασης 66 εκτ. Θα διοχετευθεί στον συλλεκτήρα Ζ1. Η λύση αυτή θα επιβαρύνει ιδιαίτερα τον συλλεκτήρα Ζ1.
• Οι αγωγοί υπερχείλισης Ω 160/240 - της οδού Μαρωνείας-Μύλων Ω140/210 – της οδού Αδριανουπόλεως , με την παραδοχή ότι ο συλλεκτήρας Ζ2 θα μείνει ώς έχει Qπ = 15.00 μ3/δλ, είναι επαρκής με Qπ = 10.00+6.00 > 15.00 μ3/δλ. (για Τ= 2 χρονια).
• Για τον υπερχειλιστή Ζ2 προτείνεται η αύξηση του μήκους από 24.00μ σε 40.00μ. Έτσι η υπερχειλίζουσα παροχή φθάνη τα 15.50 μ3/δλ. με πλήρωση του Κ.Α.Α. κατά 93.00%, και η έναρξη της υπερχείλισης επιτυγχάνεται για πλήρωση του Κ.Α.Α. κατά 65.00%.


Βάσει των σημερινών συνθηκών επισημαίνουμε ότι:

• Το καταληκτικό σημείο της φυσικής λεκάνης απορροής Ζ2 του κεντρικού Παντορροϊκού συστήματος της Αθήνας συμπίπτει με την περιοχή του σταθμού Λαρίσης (METRO) και του σταθμού του ΟΣΕ. Η ασφαλής σύλληψη των ομβρίων ανάντη του σταθμού Λαρίσης και η ασφαλής διοχέτευσή τους κατάντη των γραμμών του σιδηροδρομικού σταθμού του ΟΣΕ μέσω υπόγειου δικτύου αποχέτευσης έχει ιδιαίτερη σημασία για την ασφαλή λειτουργεία και προστασία των σταθμών αυτών.
• Επίσης οι βασικοί συλλεκτήρες του δικτύου ομβρίων της ΕΥΔΑΠ εντός πόλης
διαστασιολογούνται για πλημμυρική παροχή περιόδου επαναφοράς Τ=20 έτη, ενώ η
ικανότητα παροχέτευσης του παλαιού υφιστάμενου δίδυμου παντορροϊκού αγωγού
2x1.00x2.50 είναι μόνον Qπ = 15.00 μ3/δλ που αντιστοιχεί σε πλημμυρική παροχή περιόδου επαναφοράς Τ=2 έτη.
• Η ανεπάρκεια για την πλημμυρική παροχή περιόδου επαναφοράς Τ=20 έτη, ισχύει επίσης για το έργο του υπερχειλιστή Ζ2 και των αγωγών απαγωγής της υπερχειλίζουσας παροχής (αγωγού Ζ2, κοινού αγωγού Ζ1&Ζ2 - ΣΚ 260/295, τμήμα της Λ. Αλεξανδρείας μεταξύ των οδών Ισμήνης και Λένορμαν). Ο αγωγός αυτός διακόπτεται στη διασταύρωση των οδών Λένορμαν και Αλεξανδρείας.


2.8 Ζώνη Η1+ΙΗ+ΙΙΗ

Έκταση λεκάνης (παντορροϊκό & χωριστικό): 321 εκτ.

• Ο παντορροϊκος συλλεκτήρας Η1 (Κυκλοβόρος), Τραπεζ. 2.95x3.15x3.05 είναι επαρκής μόνον στο κατάντη τμήμα του που ελέχθηκε (από Λ. Κωνσταντινουπόλεως μέχρι Βασ. Ηρακλείου) με διοχετευτικότητα Qπ = 60.00 > 56.60 μ3/δλ (για Τ= 10 χρονια και τη δική του λεκάνη απορροής). Κατάντη της Λ. Κωνσταντινουπόλεως προτείνεται η εκτροπή αυτού με χάραξη κατά μήκος της λεωφόρου και ανατολικά αυτής μέχρι τη διασταύρωση με την οδό Νέστορος όπου και το προσωρινό τέρμα της εκτροπής. Το υπόλοιπο τμήμα περίπου 130 μ μέχρι την προεπέκταση της οδού Χαμοστέρνας (οδός Μυρακτής) έχει μελετηθεί μαζί με την εκτροπή του ποταμού Ιλισού (δια της οδού Χαμοστέρνας) και το έργο συμβολής του Κυκλοβόρου στον ποταμό Ιλισσό. Σύμφωνα με τις υφιστάμενες μελέτες κατά μήκος της εκτροπής προβλέπονται οι συμβολές των παντορροϊκών συλλεκτήρων Η2 και Θ. Η διατομή
του αγωγού εκτροπής προβλέπεται ορθογωνική από Β225/STIII με διαστάσεις 7.50x3.00/ 6.00x2.50/ 5.00x3.00. Το έργο εκτροπής της παροχής λυμάτων προβλέπονται κατάντη της συμβολής του παντορροϊκού συλλεκτήρα Θ, στο ύψος του Φρ.Κ.Α.Α. –28, και τα λύματα θα οδηγούνται με αγωγό Ω110/165 μήκους περίπου 220 μ στον Κ.Α.Α. (εκβολή στο Φρ. 27).


Ο σχεδιασμός αυτός έχει πλέον τροποποιηθεί μετά την έγκριση της Προμελέτης εκτροπής Κυκλοβόρου και Ιλισού (Μερική) στον Κηφισό.

• Επίσης στην περιοχή της ζώνης Η1 είναι αναγκαία και η κατασκευή του υποσυλλεκτήρα Η1.1 που προβλεπόταν και από τις μελέτες ΥΔΡΕΞ για την συγκέντρωση κυρίως των απορροών μεταξύ των λόφων Στρέφη και Λυκαβητού. Κατά την ΥΔΡΕΞ , το τμήμα του αγωγού αυτού επί της οδού Χαλκοκονδύλη, μεταξύ των οδών Μάρνης (συμβολή στον Κυκλοβόρο) και Πατησίων ήταν υφιστάμενο και επαρκές, αλλά είχε προταθεί η ανακατασκευή του με διατομή Ω140/210 για να αποφευχθεί ο σίφώνας κάτω από τις γραμμές των ΗΣΑΠ στην οδό Γ’ Σεπτεμβρίου.
Από την εγκεκριμμένη οριστική μελέτη «Βελτίωση των Υφιστάμενων Υπερχειλιστών του
κεντρικού Παντορροικου Συστήματος της Αθήνας» προτείνεται η κατασκευή
συμπληρωματικού αγωγού παραλλήλου με αυτόν που κατασκευάσθηκε και που είναι πολύ
μικρότερος απο αυτόν που πρότεινε η ΥΔΡΕΞ (διατομή συμπληρωματικού αγωγού
Ω110/165, Ω100/150, Ω80/120).




2.9 Ζώνη Η2

Έκταση λεκάνης ομβρίων (παντορροϊκό): 141 εκτ.

• Ο παντορροϊκος συλλεκτήρας της ζώνης αυτής και ο υποσυλλεκτήρας Η2.1 υφιστάμενοι και επαρκείς κατά την ΥΔΡΕΞ έχουν εκβολή στον Κυκλοβόρο στην διασταύρωση των οδών Μάρνης και Βερανζέρου ο πρώτος και στην πλατεία Μεταξουργείου ο δεύτερος με αποτέλεσμα να επιβαρύνουν τον αποδέκτη τους με παροχή περίπου 28.00 μ3/δλ. (για Τ= 10 χρονια). Έτσι καθίσταται ανεπαρκής ο αγωγός του Κυκλοβόρου σε μήκος περι τα 1,100μ (μέχρι την Λ. Κωνσταντινοπόλεως). Η ΥΔΡΕΞ είχε προτείνει την κατασκευή νέου αγωγού για τον συλλεκτήρα Η2 από την οδό Γ’ Σεπτεμβρίου και κατάντη (με κατάργηση συγχρόνως του σίφωνα κάτω από τις γραμμές των ΗΣΑΠ) με εκβολή στο φρεάτιο του προβλεπόμενου (τότε) επερχειλιστή Η.
Στον συλλεκτήρα Η2 θα γινόταν η εκβολή του υποσυλλεκτήρα Η2.1 στη γωνία Μ.
Αλεξάνδρου – Δεληγεώργη. Ο αγωγός αυτός κρίθηκε απαραίτητος από την εγκεκριμμένη
οριστική μελέτη «Βελτίωση των Υφιστάμενων Υπερχειλιστών του κεντρικού Παντορροικου Συστήματος της Αθήνας», που πρότείνε επίσης την κατασκευή του με την ίδια χάραξη (εκτός από το τελευτέο τμήμα του διά της οδού Πρ. Δανιήλ ώστε να εκβάλλει κάθετως στην εκτροπή του Κυκλοβόρου) και διατομή ΣΚ 240/272, Qπ = 30.30 > 28.00 μ3/δλ.




2.10 Ζώνη Θ

Έκταση λεκάνης ομβρίων (παντορροϊκό): 112 εκτ.

Ο παντορροϊκος συλλεκτήρας της ζώνης αυτής ( D240 ) προβλεπόταν από τις μελέτες
ΥΔΡΕΞ και κατασκευάσθηκαν περίπου τα 2/3 αυτού (με δύο διακοπές της συνέχειας του) με εκβολή στο φρεάτιο του κατασκευασμένου υπερχειλιστή Θ και πέρας στην οδό Πειραιώς. Ο αγωγός αυτός κρίθηκε απαραίτητος από την εγκεκριμμένη οριστική μελέτη «Βελτίωση των Υφιστάμενων Υπερχειλιστών του κεντρικού Παντορροικου Συστήματος της Αθήνας», που πρότείνε επίσης την ολοκληρωσή του με αποκαταστάσεις της συνέχειας του και την κατασκευή του υπόλοιπου τμήματος μέχρι την οδό Αδριανού (διά της οδού Ασωμάτων) με διατομή Ω160/240 (Qπ = 20.00 μ3/δλ=Q για Τ= 5 χρονια και διοχετευτικότητα του κατασκευασμένου κατάντη τμήματος Qπ = 23.00 < 24.20 μ3/δλ (για Τ= 10 χρονια). Στο πέρας του προτεινόμενου αγωγού εκβάλλουν οι δύο αγωγοί της οδού Ερμού και ο αγωγός της οδού Αδριανού και στην αρχή αυτού (πέρας του κατασκευασμένου τμήματος) ο αγωγός της οδού Πειραιώς.

2.9 Ζώνη Η2

Έκταση λεκάνης ομβρίων (παντορροϊκό): 141 εκτ.
• Ο παντορροϊκος συλλεκτήρας της ζώνης αυτής και ο υποσυλλεκτήρας Η2.1 υφιστάμενοι και επαρκείς κατά την ΥΔΡΕΞ έχουν εκβολή στον Κυκλοβόρο στην διασταύρωση των οδών Μάρνης και Βερανζέρου ο πρώτος και στην πλατεία Μεταξουργείου ο δεύτερος με αποτέλεσμα να επιβαρύνουν τον αποδέκτη τους με παροχή περίπου 28.00 μ3/δλ. (για Τ= 10 χρονια). Έτσι καθίσταται ανεπαρκής ο αγωγός του Κυκλοβόρου σε μήκος περι τα 1,100μ (μέχρι την Λ. Κωνσταντινοπόλεως). Η ΥΔΡΕΞ είχε προτείνει την κατασκευή νέου αγωγού για τον συλλεκτήρα Η2 από την οδό Γ’ Σεπτεμβρίου και κατάντη (με κατάργηση συγχρόνως του σίφωνα κάτω από τις γραμμές των ΗΣΑΠ) με εκβολή στο φρεάτιο του προβλεπόμενου (τότε) επερχειλιστή Η.
Στον συλλεκτήρα Η2 θα γινόταν η εκβολή του υποσυλλεκτήρα Η2.1 στη γωνία Μ.
Αλεξάνδρου – Δεληγεώργη. Ο αγωγός αυτός κρίθηκε απαραίτητος από την εγκεκριμμένη
οριστική μελέτη «Βελτίωση των Υφιστάμενων Υπερχειλιστών του κεντρικού Παντορροικου Συστήματος της Αθήνας», που πρότείνε επίσης την κατασκευή του με την ίδια χάραξη (εκτός από το τελευτέο τμήμα του διά της οδού Πρ. Δανιήλ ώστε να εκβάλλει κάθετως στην εκτροπή του Κυκλοβόρου) και διατομή ΣΚ 240/272, Qπ = 30.30 > 28.00 μ3/δλ.




2.10 Ζώνη Θ

Έκταση λεκάνης ομβρίων (παντορροϊκό): 112 εκτ.

• Ο παντορροϊκος συλλεκτήρας της ζώνης αυτής ( D240 ) προβλεπόταν από τις μελέτες ΥΔΡΕΞ και κατασκευάσθηκαν περίπου τα 2/3 αυτού (με δύο διακοπές της συνέχειας του) με εκβολή στο φρεάτιο του κατασκευασμένου υπερχειλιστή Θ και πέρας στην οδό Πειραιώς. Ο αγωγός αυτός κρίθηκε απαραίτητος από την εγκεκριμμένη οριστική μελέτη «Βελτίωση των Υφιστάμενων Υπερχειλιστών του κεντρικού Παντορροικου Συστήματος της Αθήνας», που πρότείνε επίσης την ολοκληρωσή του με αποκαταστάσεις της συνέχειας του και την κατασκευή του υπόλοιπου τμήματος μέχρι την οδό Αδριανού (διά της οδού Ασωμάτων) με διατομή Ω160/240 (Qπ = 20.00 μ3/δλ=Q για Τ= 5 χρονια και διοχετευτικότητα του κατασκευασμένου κατάντη τμήματος Qπ = 23.00 < 24.20 μ3/δλ (για Τ= 10 χρονια). Στο πέρας του προτεινόμενου αγωγού εκβάλλουν οι δύο αγωγοί της οδού Ερμού και ο αγωγός της οδού Αδριανού και στην αρχή αυτού (πέρας του κατασκευασμένου τμήματος) ο αγωγός της οδού Πειραιώς.



3. Συμπεράσματα-Προτάσεις

Η λειτουργία και η απόδοση του παντοροϊκού συστήματος απορροής του κέντρου της Αθήνας πρέπει να βελτιωθεί ώστε να ανταποκρίνεται στις σημερινές ανάγκες μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής πόλης, με βασικές προτεραιότητες:

• Την αποκατάσταση βασικών αποδεκτών και συλλεκτήριων αγωγών με συνακόλουθο
αποτέλεσμα την αποφυγή των πλημμυρικών φαινομένων και εξασφάλιση συνθηκών υγιεινής στις χαμηλές επιβαρυνόμενες περιοχές (Βοτανικός, Κεραμεικός, πλ. Βάθης, πλ.Αττικής).
• Την εξασφάλιση επάρκειας απορροής για την δυνατότητα ανάπτυξης του συστήματος
απορροής και σε απώτερα σημεία των υπολεκανών, όπου οι πολεοδομικές αναπτύξεις αλλά και η αύξηση του συντελεστή απορροής δημιουργούν πλέον νέες ανάγκες.


Προϋπόθεση αποτελούν:

• Η επιβεβαίωση γνώσης και αποτύπωση της σημερινής μορφής του συστήματος, σε
συνδυασμό με τις νέες συνθήκες που δημιουργήθηκαν από τα νέα πρόσφατα έργα
(οδικά,σιδηροδρομικά, κάλυψη Κηφισού κ.λ.π.)
• Η επικαιροποίηση των υφιστάμενων μελετών του παντοροϊκού σε σχέση με τις νέες ανάγκες και τις νέες συνθήκες και η έξέταση της δυνατότητας αυτόνομης απορροής
ομβρίων(χωριστικό σύστημα) και αποσυμφόρησης του υφιστάμενου παντοροϊκού.


Στα παραπάνω πλαίσια και λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα των πρόσφατων μελετών, ενδείκνυται να εξετασθούν σε ιεράρχηση τα παρακάτω έργα:

• Πρωτίστως η κατασκευή της εκτροπής του «Κυκλοβόρου», δηλ.του κεντρικού αγωγού
υπερχείλησης σήμερα για τις ζώνες Η1, Η2 και Θ, θεωρείται σαν το βασικότερο έργο για την υδραυλική αποκατάσταση του συστήματος. Αποκαθιστά την εκκρεμότητα της έλλειψης απαγωγής της υπερχείλησης από τον υπερχειλιστή Θ καθώς και της ατελούς διεξόδου του Η προς το ρ. Πρ.Δανιήλ μέσω της Λ.Αθηνών.
Το έργο αυτό έχει το πλεονέκτημα του εφικτού συγκριτικά με τον αγ. Υπερχείλησης Θ (έχει εξεταστεί από μελέτη της Ε.Υ.Δ.Α.Π.,αλλά διαπιστώθηκε τεχνικά δυσχερές και επιβαρυμένο με ειδικές συνθήκες εκσκαφών, αντιστηρίξεων, επιβάρυνσης της πόλης και αρχαιολογικών δυσχερειών στην περιοχή Ιεράς Οδού-Σπ.Πάτση). Παρόμοιες συνθήκες θα είχε και ο αγωγός υπερχείλησης του Η μέσω της Λ.Αθηνών.

Η εκτροπή του Κυκλοβόρου αντιθέτως, κατά μήκος της Λ.Κωνσταντ/λεως προς κοινή εκβολή με το ρ. Πρ.Δανιήλ στον Κηφισό έχει τα πλεονεκτήματα της αποφυγής όλων των πρόσθετων επιβαρύνσεων της πόλης λόγω συνδυασμού κατασκευής με το προβλεπόμενο σιδηροδρομικό έργο του Ο.Σ.Ε. και της ύπαρξης ήδη κατασκευασμένης κοινής εκβολής στον Κηφισό αμέσως κατάντη της Π.Ράλλη. Το έργο εκτροπής του Κυκλοβόρου έχει τεθεί επίμονα από την Ε.Υ.Δ.Α.Π., έχει προμελετηθεί από το Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. και αισιοδοξούμε να προχωρήσει προς κατασκευή σύντομα
μαζί με το σιδηροδρομικό έργο, ως μοναδική ευκαιρία απόκτησης του αγωγού απομάκρυνσης της υπερβάλλουσας παροχής ομβρίων του παντοροϊκού συτήματος.

Είναι προφανές ότι έτσι θα δοθεί η δυνατότητα αποκατάστασης βασικών εκκρεμοτήτων του παντοροϊκού συστήματος, όπως είναι:


• Η αποκατάσταση της λειτουργίας της ζώνης Θ (Σύνταγμα-Ασωμάτων-Κεραμεικός), μέσω διοχέτευσης της παροχής από τον υπερχ.Θ και αποσυμφόρησης του Η1.
• Η συνέχιση και αποτύφλωση κεντρικών αγωγών της ζώνης Η1 στις περιοχές οδού Πειραιώς- Πλ.Κουμουνδούρου.
• Ιδιαίτερη αντιμετώπιση απαιτείται για τα συστήματα λειτουργίας υπερχείλισης (υπερχειλιστές-αγωγοί) με προτεραιότητα στις θέσεις Ζ1 και Ζ2 (Σταθμός Λαρίσης-Πλ.Αττικής), όπου διαπιστώνονται σημαντικά πλημμυρικά φαινόμενα, όπως και από τις μελέτες προτείνονται.


Η επίγνωση σήμερα των δυσχερών συνθηκών για μεγάλης κλίμακας έργα στην πόλη, πέραν της ανάγκης μεγάλων οικονομικών πόρων, επιβάλλει την συνολική εκτίμηση με βάση πραγματικά στοιχεία παροχών (παροχόμετρα), όπου έχουν κριθεί ανεπάρκειες με μικρή περίοδο επαναφοράς Τ, και την προώθηση των περισσότερο αναγκαίων και αποτελεσματικών έργων, λαμβάνοντας υπόψη και το στοιχείο πλέον της παλαιότητας αλλά και της πιθανότητας αναχαίτισης των παροχών ομβρίων, εάν είναι εφικτός ο διαχωρισμός και εκτροπή τους.

Στην περίπτωση αυτή, για την επίγνωση των συνθηκών και των παροχών απορροής συμβάλλει και η μέθοδος του HYDROPLAN, της οποίας την ανάπτυξη θα ακούσετε στην συνέχεια.

Η μεθοδολογία αυτή γενικότερα αισιοδοξούμε να μας χρησιμεύσει σαν εργαλείο για την επιλογή έργων αποκατάστασης των δικτύων μας με ιεράρχιση προτεραιοτήτων σε τεχνικοοικονομική βάση, όπως έχουμε ήδη διαπιστώσει οτι εφαρμόζεται σε ευρωπαϊκές πόλεις. Είναι μάλιστα ιδιαίτερη ανάγκη εφαρμογής για επιλογή προτεραιοτήτων έργων στο παντοροϊκό σύστημα, το οποίο συγκροτείται από
πεπαλαιωμένους αγωγούς διαφόρων εποχών, γιαυτό και η πιλοτική μας εφαρμογή του HYDROPLAN επελέγη να γίνει σε περιοχή των ζωνών Ζ1 και Ζ2.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΥΛΟΒΟΡΟ (2)

Το ρέμα του Κυκλοβόρου στη θέση όπου σήμερα βρίσκεται η πλατεία ΜεταξουργείουAτσαλογραφία Α. Loeffler 1871

Λεωφόρος Αλεξάνδρας


Η γνωστή αθηναϊκή λεωφόρος, που οδηγεί από την οδό Πατησίων και το Πεδίον του Άρεως στους Αμπελόκηπους και τη λεωφόρο Κηφισίας, πήρε την ονομασία της από την ιδιαίτερα αγαπητή στον ελληνικό λαό πριγκίπισσα Αλεξάνδρα, κόρη του Γεωργίου Α΄ και της Όλγας. Η σημερινή λεωφόρος στις αρχές του 20ου αι. ήταν ένας μάλλον ερημικός εξοχικός χωματόδρομος με ελάχιστα σπίτια. Στη χέρσα περιοχή που βρισκόταν στις αρχές του δημιουργήθηκε το 1934 το πάρκο του Πεδίου του Άρεως.
Στο μέσο περίπου του μήκους της, στο ύψος του Λόφου του Στρέφη, ήταν η περιοχή των Πιθαράδικων (από τα εργαστήρια αγγειοπλαστικής που βρίσκονταν εκεί), την οποία διέσχιζε το ρέμα του Κυκλοβόρου - ένα από τα πολλά ρέματα της πρωτεύουσας.
Στο τέρμα της, στη συμβολή με τη λεωφόρο Κηφισίας, υπήρχε η έπαυλη Θων, που έχτισε ο αυλικός του Γεωργίου Α΄ Νικόλαος Θων, η οποία καταστράφηκε το 1944 κατά τη διάρκεια των «Δεκεμβριανών».

http://www.asprilexi.com/lexeis_sub.asp?id=43&range=4\

Πλατεία Βάθης και οδός Μάρνη ...
Το άκουσα στις τηλεοπτικές ειδήσεις: «... στην πλατεία Βάθη». Οσες φορές ο ρεπόρτερ αναφέρθηκε στο χώρο όπου σημειώθηκε αιματηρή συμπλοκή αστυνομικών με κακοποιούς, ήταν... αμετακίνητος· «στην πλατεία Βάθη».Δεν πολυέδωσα σημασία: Πρώτα, γιατί η τηλεόραση έχει το... άλλοθι της εικόνας που «σκεπάζει» απείρου αριθμού γλωσσικά ολισθήματα· για να περιοριστώ μόνο σε αυτά, παραβλέποντας άλλου τύπου, δυσειδείς και δυσώδεις, της ιδιωτικής τηλοψίας θεαματικές... κατρακύλες. Και μετά, γιατί το συγκεκριμένο λάθος είναι από εκείνα στα οποία συχνά παρασυρόμαστε, επειδή σωστά μπορούμε να πούμε «πάω στη Βάθη», όχι όμως να δίνουμε ραντεβού στην «πλατεία Βάθη»...Δεν πολυέδωσα σημασία, ώσπου, την άλλη μέρα, το είδα και τυπωμένο... μετ' επιμονής -τίτλο και κείμενο- σε εφημερίδες: «... στην πλατεία Βάθη». Γι' αυτό, επειδή τα γραφτά μένουν, είπα να μπω... μαϊντανός και, εν ολίγοις, να ιστορήσω...Οταν γράφουμε «πλατεία Βάθη», είναι σαν να λέμε «οδός Χαρίλαος Τρικούπης»! Πλατεία Βάθης είναι το σωστό· από την παλαιά συνοικία Βάθη ή Βάθεια που περικλείει την ομώνυμη πλατεία· το πιθανότερο, επειδή σ' εκείνο το σημείο και στην απόληξη της σημερινής οδού Μάρνη (όχι Μάρνης που συχνά ακούγεται· το 'χει φαίνεται η περιοχή!), το έδαφος κάπως βάθαινε. Αλλες πιθανές ετυμολογήσεις (προσωπικά δεν τις καλοβλέπω) είναι η ονομασία να προέρχεται από τον αρχαίο δήμο Βατής, κοντά στον Κολωνό ή από τον γαιοκτήμονα Ι. Βάθη...
Εκεί «ελίμναζον άλλοτε», σημειώνει η Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, «τα ύδατα του χειμάρρου Κυκλοβόρου», που ξεκινούσε από τις νότιες παρυφές των Τουρκοβουνίων (τη σημερινή οδό Πανόρμου), κατηφόριζε την (μετέπειτα) Αλεξάνδρας και τη Μάρνη (πλάκα έχει· ένας ποταμός... κάλυψε ένα χείμαρρο!) και, μέσω Βάθης, κατέληγε στον Κηφισό...Ευτυχώς που υπάρχουν και οι λανθασμένες ονομασίες που δίνουν αφορμή για απρόοπτα «ταξιδάκια» στην πόλη...
ΠΕΤΡΟΣ ΜΑΝΤΑΙΟΣ
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 11/09/2003

ΝΕΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΕΤΟΙΜΑΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΗΦΙΣΟ

ΚΙΝΗΣΗ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΗΦΙ-SOS

Μοσχάτο 18/12/2007


Για μια ακόμη φορά ένα από τα δύο ποτάμια της που έχουν απομείνει στην πόλη μας χρησιμοποιείται για την «οικονομικότερη» λύση εκτόνωσης του αποχετευτικού και πλημμυρικού προβλήματος της πρωτεύουσας.

Πρόσφατα συζητήθηκε και απορρίφθηκε ομόφωνα στα Νομαρχιακά Συμβούλια Αθήνας και Πειραιά αλλά και στον Δήμο Μοσχάτου , η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων των Έργων Εκτροπής Κυκλοβόρου- Ιλισού και Διευθέτησης Ιλισού και Ρέματος Προφήτη Δανιήλ.
Ως περιβαλλοντική οργάνωση, που από το 1995 ασχολούμαστε με τα ποτάμια της Αθήνας (ΚΗΦΙΣΟ – ΙΛΙΣΟ) μεταφέραμε στους θεσμούς την πλήρη αντίθεση μας στην κατασκευή αυτού του που έργου θεωρώντας ότι η εκτέλεση του έργου είναι ένα ακόμη περιβαλλοντικό έγκλημα που προγραμματίζει το ΥΠΕΧΩΔΕ για τον Κηφισό.
Σήμερα η κατάσταση στο ποτάμι της πόλης μας είναι τραγική.
Συνεχή περιστατικά ρύπανσης από βαρέα μέταλλα και τοξικές ουσίες, ηχορύπανση και καυσαέρια έχουν κάνει την ζωή των κατοίκων του Μοσχάτου και του Ν. Φαλήρου αφόρητη.
Τρία χρόνια μετά την κατασκευή της υπερυψωμένης γέφυρας του Κηφισού, κανένας από τους περιβαλλοντικούς όρους που είχαν μπει δεν έχει εφαρμοστεί. Το ποτάμι της πόλης μας έχει μετατραπεί σε ένα ανήλιαγο σηπτικό «βόθρο».
Αντί το ΥΠΕΧΩΔΕ να εφαρμόσει μέτρα για την ανακούφιση των κατοίκων που δέχονται μια επιβάρυνσης στο περιβάλλον τους, ετοιμάζεται να «ρίξει» στον Κηφισό δυο αγωγούς λυμάτων (Κυκλοβόρου - Ρέματος Προφήτη Δανιήλ )που με τον σημερινό σχεδιασμό, εκτρέπονται απευθείας στον Κεντρικό Αποχετευτικό Αγωγό και μέσω αυτού μεταφέρονται στην Ψυττάλια μαζί με τα άλλα λύματα της πόλης.
Θεωρούμε ότι με την καταστροφική πυρκαγιά της Πάρνηθας, ο Κηφισός πρόκειται να δεχτεί μεγαλύτερο φορτίο από αυτό που είχε σχεδιαστεί με την ύπαρξη του δάσους και υπάρχει άμεσος κίνδυνος πλημμυρών με την υπάρχουσα κατάσταση. Είναι λοιπόν αρνητικό να επιβαρύνουμε το ποτάμι με μεγαλύτερους υδάτινους όγκου, με την εκτροπή σε αυτό υδάτων που δεν δέχεται σήμερα
Με βάση τον σχεδιασμό της μελέτης, ήμαστε κάτι παραπάνω από σίγουροι ότι το ΥΠΕΧΩΔΕ σχεδιάζει σε δεύτερη φάση την μετατροπή του Ιλισού σε μια ακόμη μεγάλη λεωφόρο. Το συμπέρασμα αυτό συνάγεται από τα τεχνικά έργα που σχεδιάζονται στην διευθέτηση του Ιλισού, που είναι παρόμοια με αυτά που κατασκευάστηκαν για την υποστήριξη της υπερυψωμένης λεωφόρου στον Κηφισό.

Οσο αφορά την Μ.Π.Ε. θα θέλαμε να σημειώσουμε ότι:


Α) Σύμφωνα με την μελέτη για την παροχέτευση:

"Κατά την εκπόνηση της ΜΠΕ, θα πρέπει να γίνει πλήρης και αναλυτική ανάπτυξη όλων των κεφαλαίων. Ιδιαίτερη προσοχή να δοθεί... (παράγραφος 3): Στην παράθεση των υδρολογικών δεδομένων για τις λεκάνες απορροής των προς διευθέτηση ρεμάτων, και στον υπολογισμό των αναμενόμενων παροχών για διάφορες περιόδους αναφοράς. Να ελεγχθεί η δυνατότητα ασφαλούς παραλαβής-παροχέτευσης των πλημμυρικών υδάτων της πεντηκονταετίας από τον κατάντη αποδέκτη-Κηφισός ποταμός-στο ήδη κατασκευασμένο έργο εκβολής τους, που υλοποιήθηκε στα πλαίσια των έργων διευθέτησης Κηφισού και κατασκευής Λ. Κηφισού.».

Όμως στην ΜΠΕ η εξέταση του κρίσιμου αυτού θέματος δεν γίνεται για πεντηκονταετία, αλλά για πολύ μικρότερη περίοδο. Επίσης η εξέταση της δυνατότητα ασφαλούς παροχέτευσης των πλημμυρικών υδάτων από τον αποδέκτη Κηφισό ποταμό δεν κρίνεται επαρκής καθώς δεν λαμβάνει υπ' όψιν πρόσφατα δεδομένα. Η παραλήψεις αυτές δεν είναι τυπικές γιατί αφορούν εξαιρετικά κρίσιμο ζήτημα.
Ας μην ξεχνάμε ότι σύμφωνα με τα συμπεράσματα της παρέμβασης του καθηγητή Δημήτρης Κουτσογιάννης, του Τομέας Υδατικών Πόρων, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο «Για την κάλυψη του Κηφισού ποταμού», στις 8 Ιουνίου 2002,

«Αν και δεν έχουν, όπως θα έπρεπε, γίνει προσομοιώσεις αυτού του απευκταίου ενδεχομένου, στο οποίο ο σκεπασμένος Κηφισός θα μετατραπεί σε«διώροφο» ποτάμι, με το επιφανειακό, έξω από το καλυμμένο, τμήμα του να επεκτείνεται σε μεγάλη έκταση, μπορούμε να εικάσουμε ότι θα υπάρξει εκατόμβη ανθρώπινων θυμάτων. Αν είναι έτσι τα πράγματα, τότε για τον Κηφισό θα έπρεπε ίσως να υιοθετηθεί επίπεδο ασφάλειας αντίστοιχο με αυτό ενός φράγματος (π.χ. 1:1000 ή αυστηρότερο). Τότε όμως η απαιτούμενη διατομή θα είχε πολύ μεγάλο πλάτος, τα έργα θα είχαν δυσβάστακτο κόστος και το κύριο μέλημά μας δεν θα ήταν πως θα «βολέψουμε» τον αυτοκινητόδρομο εις βάρος του Κηφισού, αλλά πως θα χωρέσουμε τον Κηφισό, εις βάρος του παρόχθιου δρόμου. Εν όψει αυτού του αδιεξόδου, υιοθετήθηκε επίπεδο ασφάλειας μόλις 1:50, και αυτό με τις συνθήκες της δεκαετίας του 1970. Με τη σημερινή έντονη αστικοποίηση, και αυτό το μη ικανοποιητικό επίπεδο θα έχει κατεβεί, άγνωστο πόσο. Σε άλλες πόλεις υπήρξε μεγαλύτερη προνοητικότητα.
Στη Λάρισα, για παράδειγμα, τα έργα του Πηνειού μελετήθηκαν με επίπεδο ασφάλειας
1:1000.

Συμπερασματικά, το θέμα του Κηφισού, ως ποταμιού και όχι ως οδικού άξονα, είναι
ιδιαίτερα σοβαρό και μελετημένο σε βαθμό τελείως αναντίστοιχο με τη σοβαρότητά του. Όσο
και αν τον Κηφισό τον έχουμε συνηθίσει σαν ένα ξεροπόταμο και όσο και να θέλουμε να τον
ξεχάσουμε «θάβοντάς» τον και μετατρέποντάς τον σε αυτοκινητόδρομο, δεν θα πάψει να
είναι ένα απειλητικό ποτάμι που πλημμυρίζει και σίγουρα θα μας θυμίζει κάθε τόσο την
παρουσία του.»

β) Επιβάρυνση της ρύπανσης του Σαρωνικού - Κηφισού


Η βελτίωση της ρύπανσης του θαλάσσιου αποδέκτη, που επικαλείται η ΜΠΕ είναι αβάσιμος. Αναφέρεται ότι «οι ρυπογόνες παροχές ομβρίων από κεντρικές περιοχές της Αθήνας...θα οδηγούνται μακριά από την ακτή στα βαθιά του Φαληρικού Όρμου». Τα «βαθιά του Φαληρικού Όρμου», όπως προκύπτει από την Οριζοντιογραφία που συνοδεύει την μελέτη είναι μόλις 600 μέτρα από την ακτογραμμή. Τι θα συμβεί όταν φυσάει Νοτιάς ;
Η αλήθεια είναι ότι η ρύπανση του Φαληρικού Όρμου και κατ' επέκταση του Σαρωνικού θα επιβαρυνθεί με τις ρυπογόνες παροχές ομβρίων του Κυκλοβόρου και του παντορροϊκού δικτύου, που σήμερα παροχετεύονται στον Κεντρικό Αποχετευτικό Αγωγό και τυγχάνουν επεξεργασίας στην Ψυττάλεια.

Εδώ να επισημάνουμε ότι στην εκβολή του Κηφισού υπάρχει ήδη κατασκευασμένη τεχνητή νησίδα, στα 200 περίπου μέτρα, άρα δεν μπορεί να ισχύσει ο ισχυρισμός της απομάκρυσνης των λυμάτων σε βάθος 600 μέτρων από την ακτογραμμή.

Ακόμη θα αυξηθεί η επιβάρυνση της ρύπανσης του Κηφισού -
Ο Κηφισός θα επιβαρυνθεί, κατά τη διάρκεια βροχοπτώσεων, με τις ρυπογόνες παροχές:
(α) Του Ιλισού
(β) Του Κυκλοβόρου, που σήμερα διοχετεύονται στον Κεντρικό Αποχετευτικό Αγωγό
(γ) Των παντοροϊκών δικτύων, που σήμερα διοχετεύονται στον Κεντρικό Αποχετευτικό Αγωγό

Σήμερα η μόλυνση του Κηφισού είναι αφόρητη για τους κατοίκους του Μοσχάτου και του Νέου Φαλήρου. Οι διαμαρτυρίες των κατοίκων και της Νομαρχίας Πειραιά δεν φαίνεται να φθάνουν στα αυτιά του ΥΠΕΧΩΔΕ, που με περίσσεια αναλγησία και περιφρόνηση στους πολίτες του Πειραιά και του Μοσχάτου, αντί να αποτρέψει την περαιτέρω μόλυνση του Κηφισού ποταμού, όπως έχει νομική και ηθική υποχρέωση, την εντείνει με νέες ρυπογόνες παροχές.

Το ΥΠΕΧΩΔΕ έρχεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τον Κηφισό τόσο από πλευράς υδάτινων φορτίων, όσο και από πλευράς ρύπανσης, με την εκτροπή σε αυτών δυο αποδειγμένα ρυπογόνων ρεμάτων .

Η Κίνηση Πολιτών ΚΗΦΙ-SOS, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, για μια ακόμη φορά για το ποτάμι της ΑΘΗΝΑΣ.
Είναι βέβαιο ότι υπάρχουν προβλήματα που πρέπει αν αντιμετωπιστούν. Είναι αναγκαία η αντιπλημμυρική θωράκιση των περιοχών του Νέου Φαλήρου, του Μοσχάτου και της Καλλιθέας. Είναι αναγκαίο να δοθεί λύση στην υπερφόρτιση του ΚΑΑ σε περίοδο βροχοπτώσεων, με όμβρια ύδατα. Όμως σε καμία περίπτωση δεν είναι αποδεκτά έργα, που επιβαρύνουν την ρύπανση του Κηφισού και του Σαρωνικού. Έργα που θα εντείνουν τα προβλήματα των κατοίκων και θα υποβαθμίσουν περαιτέρω δραματικά την ποιότητα ζωής τους.
Το ΥΠΕΧΩΔΕ πρέπει να μελετήσει λύσεις με σεβασμό στους πολίτες.
Το ΥΠΕΧΩΔΕ οφείλει να υλοποιήσει στο ακέραιο τις ηθικές και νομικές υποχρεώσεις του απέναντι στους κατοίκους του Μοσχάτου και του Νέου Φαλήρου. Να υλοποιήσει του Περιβαλλοντικούς Όρους του Οδικού Έργου στον Κηφισό και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των κατοίκων με ισχυρά αντισταθμιστικά έργα. Για να πάει μπροστά αυτή η χώρα, θα πρέπει πρώτα από όλα να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη του απλού πολίτη προς το Κράτος.

Ας ελπίσουμε αυτή την φορά όσοι επέτρεψαν το έγκλημα της υπερυψωμένης λεωφόρου, όσοι με την ανοχή της σιωπής τους επιτρέπουν το συνεχιζόμενο έγκλημα στον Κηφισό να αφυπνιστούν έστω και σήμερα έστω και την τελευταία στιγμή



Για την ΚΙΝΗΣΗ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΗΦΙ-SOS

ΑΛΩΝΙΑΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΜΙΑΟΥΛΗ 51 18345 ΜΟΣΧΑΤΟ
ΤΗΛ:210-3322700 FAX:210-3322799 ΚΙΝ:6944243094-6934243094 EMAIL： aloniati@hol.gr
http://khfi-sos.blogspot.com/
http://apoalo.blogspot.com/

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΥΛΟΒΟΡΟ

Νεότερη εποχή - Περίοδος 1840-1930
Για πρώτη φορά στη Νεώτερη Ιστορία της Αθήνας, περί το 1840, έγινε η πρώτη συστηματική κατασκευή παντορροϊκού συστήματος συλλογής και μεταφοράς ακαθάρτων και ομβρίων υδάτων στις οδούς Κολοκοτρώνη, Αιόλου, Ερμού και Αγίου Μάρκου με αποδέκτη κάποιο ανοικτό ρέμα στην περιοχή Κεραμικού καθώς και στην οδό Αδριανού προς το Θησείο με τον ίδιο αποδέκτη. Ακόμα την ίδια περίοδο (1860) σκεπάστηκε το υπάρχον ρέμα της οδού Σταδίου από το Σύνταγμα μέχρι την Ομόνοια. Ο παντορροϊκός αυτός αγωγός της Σταδίου είχε διαστάσεις 2,00 μ. x 2,10 μ. και άρχιζε από τη σημερινή οδό Βουκουρεστίου μέχρι τη σημερινή πλατεία Ομονοίας και κατασκευάστηκε από την πρώτη Γαλλική Αποστολή Δημοσίων Έργων. Στα πλαίσια των έργων αυτής της ίδιας γαλλικής αποστολής κατασκευάστηκε και δίκτυο αποχέτευσης (παντορροϊκό πάντοτε) σε διάφορους δρόμους της παλαιάς Αθήνας, όπως στις οδούς Χρυσοσπηλιωτίσσης, Κηρυκείου, Βραχείας κ.ά.
Στη δεκαετία 1860-1870 το δίκτυο της Σταδίου επεκτάθηκε με την κατασκευή έργων στις οδούς Πειραιώς, Ζήνωνος και Δεληγιώργη με αποδέκτη το ανοιχτό ακόμη τότε ρέμα του Κυκλοβόρου (στις σημερινές οδούς Μάρνη και Καρόλου).
Στη δεκαετία 1880-1890 καλύφθηκε το ανοιχτό ρέμα του Κυκλοβόρου με λιθόκτιστο αγωγό μεγάλης διαμέτρου (περίπου 3 μ.). Ο αγωγός κατασκευάστηκε στις οδούς Μάρνη - Καρόλου - Οδυσσέως και Αχιλλέως. Ξεκινά από το Μουσείο και φτάνει στο Μεταξουργείο ενώ έχει πλάτος 3 μ. και ύψος στον άξονα 2,43 μ. Την ίδια περίοδο συνδέθηκε ο αγωγός της οδού Ερμού μέσω των οδών Σαλαμίνος, Αχιλλέως και Καβάλας (σημερινή Λεωφ. Αθηνών) με τον χείμαρρο του Προφ. Δανιήλ.
Το παραπάνω βασικό δίκτυο παντορροϊκών συλλεκτήρων συμπληρώθηκε με μικρότερα δίκτυα, τοπικής κυρίως σημασίας και διαμέτρων, σε διάφορους δρόμους πυκνοκατοικημένων περιοχών του κέντρου της πόλης των Αθηνών και έτσι δημιουργήθηκε για πρώτη φορά ένα στοιχειώδες δίκτυο.
Τα λύματα που παραλάμβανε αυτό το στοιχειώδες παντορροϊκό δίκτυο απομακρύνονταν προς τη δυτική πλευρά της πόλης και μέσω του "Κεντρικού Αγωγού" κατέληγαν στην ύπαιθρο ή και στο ρέμα του Προφ. Δανιήλ.
Σε διάφορα σημεία της διαδρομής αυτού του παντορροϊκού φορτίου τα νερά χρησιμοποιήθηκαν για άρδευση, με αποτέλεσμα να εκδηλωθούν προβλήματα σε βάρος της δημόσιας υγείας με εμφάνιση ασθενειών τύφου, δυσεντερίας, αμοιβάδων και άλλων ενδημικών εντερικών νοσημάτων στην Αθήνα αυτής της εποχής.
Μέχρι το 1893 το συνολικό κατασκευασμένο παντορροϊκό δίκτυο είχε συνολικό μήκος περίπου 11,5 χλμ. ενώ ο βαθμός αστικής ανάπτυξης της πόλης ήταν τέτοιος που απαιτούσε δίκτυα μήκους 90 χλμ. Οι ανάγκες δηλαδή ήταν οκταπλάσιες περίπου. Η Αθήνα καλυπτόταν σε ποσοστό 12%.
Οι προτάσεις που διατυπώνονταν υιοθετούσαν μονόπλευρα τη μία ή την άλλη επιλογή με αποτέλεσμα το πρόβλημα να μείνει άλυτο και στα επόμενα χρόνια.
Εν τω μεταξύ και λόγω του ισχυρού προσφυγικού ρεύματος που προκάλεσε η Μικρασιατική καταστροφή του 1922 η ανάγκη κατασκευής έργων αποχέτευσης έγινε επιτακτική λαμβανομένης υπόψη και της αύξησης και επέκτασης των δικτύων ύδρευσης και γενικά της κατανάλωσης νερού, η οποία προκαλούσε σημαντικές πλέον αυξήσεις των παροχών ακαθάρτων στα δίκτυα αποχέτευσης.
Ενώπιον αυτής της κατάστασης το 1925, ο Δήμος Αθηναίων με τον τότε Διευθυντή Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Χρ. Γούναρη μελέτησε και κατασκεύασε το "Νέο Μεγάλο Αγωγό" στις οδούς Παιωνίου - Μαρωνείας και Μύλων ο οποίος κατέληγε, όπως και τα προηγούμενα δίκτυα, στο ρέμα του Προφήτη Δανιήλ. Παράλληλα την ίδια περίοδο κατασκευάστηκε ένα μεγάλο τεχνικό έργο, η συμβολή των δύο "Μεγάλων Αγωγών" στις οδούς Μάρνη και Παιωνίου. Μέχρι το 1926 είχε κατασκευαστεί δίκτυο παντορροϊκών συλλεκτήρων, μήκους 17 χλμ. Επιπλέον ένα αγνώστου μήκους δίκτυο μικρότερων αγωγών πυκνώσεως είχε κατασκευαστεί για την κάλυψη των αναγκών των πολιτών στις περιοχές όπου αυτό ήταν εφικτό.
Αν και το θέμα παντορροϊκό ή χωριστικό ήταν ακόμα αναπάντητο, η τάση είχε ήδη ξεκαθαρίσει και έδειχνε το χωριστικό σύστημα. Το 1930 ολοκληρώθηκε ο αγωγός ακαθάρτων του ρέματος Προφήτη Δανιήλ με αποδέκτη το Φαληρικό Δέλτα. Ήταν ένας αγωγός ωοειδής 0,80 μ. x 1,20 μ. και είχε χερσαίο μήκος περίπου 6,5 χλμ. και υποθαλάσσιο μήκος περίπου 700 μ.
Το 1929 κλήθηκε από την Ελληνική Κυβέρνηση ο Ιταλός καθηγητής της Υδραυλικής Γκαουτέντσιο Φαντόλι, ο οποίος, αφού μελέτησε το αποχετευτικό πρόβλημα των Αθηνών, εισηγήθηκε συνδυασμό παντορροϊκού συστήματος για το Δυτικό μέρος της πόλης (λεκάνη Κηφισού) και χωριστικό σύστημα για το Ανατολικό μέρος της πόλης (λεκάνη Ιλισού), ως προς δε την απόληξη του Κεντρικού Αποχετευτικού Αγωγού, το άκρον της Πειραϊκής χερσονήσου στον Ακροκέραμο.
http://www.eydap.gr/index.asp?a_id=164

ΑΚΟΥΣΤΕ

http://www.skai.gr/master_avod.php?id=49496

09:15 - 20:39

ΔΕΙΤΕ

http://www.skai.gr/master_avod.php?id=69067&cid=1012&bc=1012&lsc=1

http://www.skai.gr/master_avod.php?id=69085

http://www.skai.gr/master_avod.php?id=69219&cid=1012&bc=1012&lsc=1